اخبار و رویدادهای کشاورزی
ایران در گروه حیات

بررسی وضعیت کشاورزی
کشورهای هم گروه ایران در جام جهانی روسیه

ایران در گروه حیات

نویسنده: مهندس محمدرضا منصوریان

سال 96 اگرچه با خبرهای شیرین و تلخ بسیاری همراه بود اما در این میان اتفاقی که کاممان را همچنان شیرین می‌کند صعود تیم فوتبال ایران به جام جهانی روسیه است. در زمانه‌ای که خودخواهی‌ها باعث به جان هم افتادن بنی آدمان شده، یک توپ گرد جهانی را دور هم جمع می‌کند.
اتفاق آنقدر قابل‌توجه است که حتی نشریه تخصصی، تحلیلی دام، کشت و صنعت در کمتر از یک ماه مانده به آغاز جام‌جهانی فوتبال در روسیه این اتفاق را از زاویه نگاه خود مورد تحلیل و بررسی قرار داده و به این بهانه نیم‌نگاهی به وضعیت کشاورزی تیم‌های هم گروه ایران انداخته است.

شاخ کشاورزی در گروه ایران

بر اساس اطلاعات درج شده در سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در مادرید، اقتصاد اسپانیا، که پنجمین اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا نیز هست، به لحاظ ساختاری عمدتا بر پایه فعالیت بخش خدمات استوار شده و علاوه بر آن نزدیک به 5/2 درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور از طریق کشاورزی است. بر همین اساس بخش کشاورزی و همچنین بخش خدمات بخصوص حوزه توریسم از پیشروترین بخش‌ها در ایجاد فرصت‌های شغلی اسپانیا بوده است.
بحران مالی در اروپا، از سال 2008 تاکنون، اقتصاد اسپانیا را نیز تحت تأثیر قرار داده و تلاش دولتمردان این کشور برای جبران خسارت‌های وارده و بازگرداندن شرایط مساعد برای فعالیت‌های اقتصادی ادامه دارد. تولید ناخالص داخلی این کشور در فاصله سال‌های 2009 تا 2013 بیش از 9% کاهش یافت.
در اسپانیا 13 میلیون و 400 هکتار زمین مزروعی، 4 میلیون و 905 هکتار زمین زیر کشت گیاهان دایمی و 11 میلیون و 462 هکتار مرتع وجود دارد؛ به عبارت دیگر، 37 درصد زمین‌های اسپانیا مخصوص به کشاورزی است. مهمترین محصولات این کشور، انگور و زیتون هستند. زیتون را در جنوب تولید می‌کنند و تقریبا تمام آن صرف تولید روغن زیتون می‌شود که اسپانیا در تولید این محصول، در رده چهارم دنیا واقع است(2005).
صادرات روغن زیتون این کشور که دومین محصول بخش کشاورزی و دامی اسپانیا است در سال 2015 به 1/4 میلیون تن رسیده و 3/ . درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل داده است. این کشور همچنین در رده بزرگترین کشورهای دارای کشاورزی گلخانه‌ای، کشت اکولوژیک و محصولات کشاورزی ارگانیک می‌باشد. سهم صادرات و واردات محصولات کشاورزی اسپانیا در سال 2014 به‌ترتیب به 16/9 و 11/9 درصد بالغ شد.
به گزارش مشرق نیوز در طی سی سال گذشته در جنوب اسپانیا به‌واسطه دارا بودن از حداقل متوسط بارش سالانه، دسترسی به مقدار آب کم و بالا بودن تبخیر و تعرق گیاه، توسعه کشاورزی گلخانه‌ای سبب تولید قابل توجه محصولات کشاورزی در این منطقه شده به‌طوری که اسپانیا را به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان محصولات کشاورزی غرب اروپا تبدیل کرده است.  برهمین اساس وسعت گلخانه‌های شهر آلمریا بیش از 30 هزار هکتار است که 48 درصد از کشاورزی تحت پوشش و چهارده درصد از کل کشاورزی اسپانیا را به خود اختصاص داده است. سه‌چهارم محصولات تولیدی این شهرک گلخانه‌ای به سایر نقاط اروپا صادر می‌گردد. این درحالی است که طبق آمار فائو تولید ناخالص کشاورزی ایران در سال، حدود 21/5 میلیارد دلار برآورد شده است. با این وجود گلخانه‌های آلمریا که مساحتی حدود0/2 درصد اراضی کشاورزی ایران را دارد، 12 درصد کل ارزش تولید ناخالص کشاورزی ایران، محصول به بازار عرضه می‌کند. به‌عبارت دیگر اسپانیایی‌ها از هر متر مربع زمین‌های خشک آلمریا، 60 برابر اراضی کشاورزی ایران ثروت تولید می‌کنند.
روش‌های مختلف هیدروپونیک مورد استفاده در این گلخانه‌ها باعث تولید میوه و سبزیجات با مقدار آب کم شده است. حدود 8 درصد این گلخانه‌ها هیدروپونیک بوده که 54 درصد از کل صنعت هیدروپونیک در اسپانیا را شامل می‌شود.
از طرف دیگر عدم اطمینان زارعین اسپانیا از آینده محصولات سنتی از قبیل زیتون، انگور و پنبه در سال‌های اخیر، کشاورزان این کشور را به سمت تولید محصولات جایگزین از جمله پسته سوق داده است. افزایش روزافزون تقاضا و ارزش پسته، کشاورزان و سرمایه‌گذاران را به توسعه کاشت این محصول در دهه‌های اخیر علاقه‌مند ساخته است. در تابستان 95 سطح زیرکشت پسته در اسپانیا حدود 14 هزارهکتار (6 هزارهکتار بارور) و متوسط برداشت محصول حدود 2 تن در هکتار بود. علی‌رغم تولید پسته در اسپانیا، این کشور سالانه حدود 14 هزار تن واردات پسته نیز دارد. با این حال کشاورزی اسپانیا با دو مشکل عمده اجتماعی و زیست‌محیطی مواجه است. 
از نظر اجتماعی، مالکین بزرگ که در مناطق کشاورزی زندگی نمی‌کنند بهره‌برداری از این زمین‌ها را با مشکلات قابل توجهی مواجه کرده است. از سال 1939، تلاش‌هایی برای تقسیم این زمین‌ها صورت گرفته؛ ولی تاکنون موفقیت چندانی نداشته است. از سوی دیگر، بارندگی نامنظم، تأمین آب کشاورزی را مشکل می‌کند. خاک بسیاری از مناطق اسپانیا به خاطر کشت و چرای بی‌رویه، بسیار فقیر است. یخبندان بی‌موقع، تهدیدی دایمی برای باغ‌های پرتقال والنسیا است.
خشکسالی‌های مکرر و وسیع، کشاورزی اسپانیا را متکی به روش‌های کشت آبی کرده است. از نظر میزان تولید و سطح زمین زیر کشت، گندم و جو مهم‌ترین محصولات غله‌ای اسپانیا هستند. با وجود تلاش دولت برای تشویق کشاورزان به کاشت ذرت و دانه‌های روغنی، هنوز هم قسمت عمده‌ای از نیاز اسپانیا به این مواد از طریق واردات تأمین می‌شود.

وضعیت کشاورزی قهرمان اروپا

براساس اطلاعات درج شده در سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در لیسبون، پرتغال دارای یک اقتصاد غالبا خدماتی است و بنابر گزارش‌ها قریب به 10/9 درصد نیروی کار این کشور در بخش کشاورزی فعال هستند. سهم این بخش در تولید ناخالص داخلی نیز 2/7 درصد است. از سویی پرتغال یک کشور سرمایه‌پذیر است و به‌لحاظ تجاری، شرکت‌های پرتغالی به‌طور سنتی بر همکاری با اروپا، آمریکا و کشورهای پرتغالی‌زبان تمرکز داشته و کمتر به ظرفیت‌های موجود در سایر مناطق ازجمله خاورمیانه توجه داشته‌اند. با این حال روابط تجاری ایران و پرتغال بیشتر معطوف به صادرات و واردات مواد معدنی، فلزات و محصولات کشاورزی بوده و عمده اقلام وارداتی ایران از پرتغال، تجهیزات و ابزارآلاتی چون تراکتور و وانت است.
حجم مبادلات تجاری ایران و پرتغال با توجه به نوسان قیمت نفت طی چند سال گذشته متغیر بوده و بیشترین محصولات صادراتی ایران به پرتغال نیز شامل انواع محصولات ازجمله خرمای بی‌دانه و انگور می‌شود. به گزارش همشهری آنلاین اقتصاد پرتغال پس از پیوستن به اتحادیه اروپا در سال 1986 میلادی به سمت خدماتی شدن پیش رفته است.  در سه دهه گذشته دولتمردان این کشور تلاش زیادی را برای خصوصی‌سازی در این کشور آغاز کردند که نتیجه هم داده است. با این حال ششمین نرخ بالای بیکاری در بین کشورهای عضو اتحادیه اروپا را دارا است.
به گزارش تسنیم، از سال 2010 در کشور پرتغال کشت محصولات تراریخته بسیار رایج شد و هر ساله روند افزایشی داشت اما در چند سال اخیر شاهد کاهش کشت این محصولات بوده‌ایم. گزارش‌ها حاکی از آن است که تنها 40درصد از محصولات این کشور در سال 2016 به صورت دستکاری ژنتیکی شده بود که البته بر این محصولات، برچسب تراریختگی اعمال می‌شود. با وجود محدود بودن مناطق و سازمان‌های کشت این محصولات، لازم به ذکر است که پرتغال از جمله کشورهای اروپایی است که هنوز قانون مشخصی برای ممنوعیت یا عدم ممنوعیت این محصولات وضع نکرده است و همچنان این محصولات را به‌صورت قانونی در بازار خود به مشتریان عرضه می‌کند

کشاورزی نماینده آفریقا چگونه است؟

به گزارش ایانا، بخش کشاورزی یکی از ارکان اقتصاد مراکش 32 میلیون نفری است، که حداقل 14 درصد از تولید ناخالص داخلی ملی و همچنین شغل اصلی مردم این کشور را شامل می‌شود. به گزارش سایت رواق‌الحجاج، اقتصاد مغرب بر چند عنصر ماهیگیری، کشاورزی، تجارت و صنعت گردشگری متمرکز است. خاک کشور مغرب با توجه به آب و هوای معتدلش و بارندگی در زمینه کشاورزی بسیار مستعد می‌باشد.
مناطق مرکزی و شمالی این کشور مملو از درختان زیتون و میوه‌ بوده و در واقع این شرایط، مراکش را به یکی از صادرکنندگان عمده زیتون، تبدیل کرده ‌است. زراعت غلات، حبوبات، میوه و سبزیجات نیز از دیگر اقلام صادراتی این کشور محسوب می‌شود؛ چراکه امکان صادرات به اروپا به دلیل نبود مالیات به سهولت امکان‌پذیر است.
صادرات محصولات باغبانی در فوریه 2017 در مقایسه با مدت مشابه، به دلیل سرمای شدید ماه‌های دسامبر و ژانویه و از بین رفتن محصولات، 6 درصد کاهش داشت. با این حال، صادرات مرکبات با افزایش 15 درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل همراه بود. دولت مراکش انتظار دارد که اقتصاد کشور با توجه به چشم‌انداز خوبی که از کشاورزی وجود دارد، به رشد 4/5 درصدی در سال جاری برسد که در مقایسه با رشد 1/6 درصدی در سال 2016 که به‌دلیل خشکسالی روی داد، افزایش خوبی را پیش رو دارد.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۷  و ۲۱۸ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow