آب، خاک و سیستم های نوین آبیاری
فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬فروشی

فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬و‭ ‬خاک‭ ‬فروشی

ضرر‭ ‬سالانه‭ ‬56‭ ‬میلیارد‭ ‬دلاری

مهندس‭ ‬علیرضا‭ ‬علیزاده

فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬شرایط‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬کشور‭ ‬از‭ ‬مخاطرات‭ ‬طبیعی‭ ‬جدی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬آن‭ ‬مبتلا‭ ‬هستیم‭! ‬باید‭ ‬راهی‭ ‬اندیشید‭ ‬تا‭ ‬موضوع‭ ‬ریزگردها‭ ‬به‭ ‬تیتر‭ ‬اصلی‭ ‬رسانه‌های‭ ‬کشور‭ ‬تبدیل‭ ‬نشود‭! ‬اما‭ ‬واقعا‭ ‬تا‭ ‬به‭ ‬حال‭ ‬چه‭ ‬تدبیری‭ ‬از‭ ‬طرف‭ ‬دولتمردان‭ ‬و‭ ‬دانشگاهیان‭ ‬اهل‭ ‬تحقیق‭ ‬برای‭ ‬مبارزه‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬خطر‭ ‬اندیشیده‭ ‬شده‭ ‬است؟‭!
در‭ ‬مصاحبه‌ای‭ ‬با‭ ‬مهندس‭ ‬محمد‭ ‬درویش،‭ ‬عضو‭ ‬هیات‭ ‬علمی‭ ‬موسسه‭ ‬تحقیقات‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬و‭ ‬مراتع‭ ‬کشور،‭ ‬این‭ ‬موضوع‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بحث‭ ‬گذاشته‌ایم‭.‬
درویش‭ ‬فرسایش‭ ‬سالانه‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬دو‭ ‬میلیارد‭ ‬تن‭ ‬دانست‭ ‬و‭ ‬گفت‭ :‬یک‭ ‬میلیارد‭ ‬تن‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬فرسایش‭ ‬آبی‭ ‬و‭ ‬یک‭ ‬میلیارد‭ ‬دیگر‭ ‬آن‭ ‬فرسایش‭ ‬بادی‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬ریزگردها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬بار‭ ‬می‌آورد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬خشک‭ ‬شدن‭ ‬تالاب‌ها‭ ‬نشأت‭ ‬می‌گیرد‭. ‬
در‭ ‬ادامه‭ ‬ارزش‭ ‬هر‭ ‬تن‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬28‭ ‬دلار‭ ‬خواند‭ ‬و‭ ‬افزود‭ :‬دو‭ ‬میلیارد‭ ‬تن‭ ‬خاک،‭ ‬حجمی‭ ‬معادل‭ ‬تمام‭ ‬خاک‭ ‬تنب‭ ‬بزرگ،‭ ‬تنب‭ ‬کوچک‭ ‬و‭ ‬ابوموسی‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬کانی‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬خاک‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬در‭ ‬کل‭ ‬می‌شود‭ ‬56‭ ‬میلیارد‭ ‬دلار‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬دست‭ ‬می‌دهیم‭!‬
از‭ ‬دلایل‭ ‬این‭ ‬فرسایش‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬موارد‭ ‬اشاره‭ ‬کرد‭ :‬تغییر‭ ‬کاربری‭ ‬اراضی،‭ ‬تصرف‭ ‬جنگل‌ها،‭ ‬پیشروی‭ ‬اراضی‭ ‬دیم‭ ‬که‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬نیمی‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬لخت‭ ‬هستند‭ ‬و‭ ‬همچنین‭ ‬جاده‌هایی‭ ‬که‭ ‬روی‭ ‬ضوابط‭ ‬احداث‭ ‬نشده‌اند‭.‬
وی‭ ‬با‭ ‬اشاره‭ ‬به‭ ‬قاچاق‭ ‬خاک‭ ‬اظهار‭ ‬داشت‭ :‬یک‭ ‬میلیون‭ ‬تن‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬قالب‭ ‬صدور‭ ‬گل‭ ‬زینتی‭ ‬از‭ ‬کشور‭ ‬خارج‭ ‬می‌شود‭. ‬این‭ ‬خاک‭ ‬مرغوب‌ترین‭ ‬خاک‭ ‬جهان‭ ‬است‭! ‬این‭ ‬صادرات‭ ‬در‭ ‬کشوری‭ ‬رخ‭ ‬می‌دهد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬شدت‭ ‬با‭ ‬کمبود‭ ‬مواد‭ ‬آلی‭ ‬روبه‌رو‭ ‬است‭ ‬چرا‭ ‬که‭ ‬خاک‭ ‬کشور‭ ‬قلیایی‭ ‬است‭! ‬
این‭ ‬عضو‭ ‬هیات‭ ‬علمی‭ ‬موسسه‭ ‬تحقیقات‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬و‭ ‬مراتع‭ ‬کشور‭ ‬متوسط‭ ‬زمان‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬اینکه‭ ‬یک‭ ‬سانتی‭ ‬متر‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬کره‭ ‬زمین‭ ‬شکل‭ ‬گیرد‭ ‬را‭ ‬چهارصد‭ ‬سال‭ ‬عنوان‭ ‬کرد‭ ‬و‭ ‬ادامه‭ ‬داد‭ :‬متوسط‭ ‬شکل‌گیری‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬800‭ ‬سال‭ ‬است،‭ ‬یعنی‭ ‬قاعدتا‭ ‬باید‭ ‬حساسیت‭ ‬ما‭ ‬به‭ ‬حفظ‭ ‬خاک‭ ‬دو‭ ‬برابر‭ ‬شهروندان‭ ‬کره‭ ‬زمین‭ ‬باشد‭! ‬اما‭ ‬میزان‭ ‬واقعی‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬16‭ ‬برابر‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬است‭!

بهترین‭ ‬راه‭ ‬روشنگری‭ ‬است‭!‬

در‭ ‬ادامه‭ ‬به‭ ‬افزایش‭ ‬تلاش‌ها‭ ‬برای‭ ‬درک‭ ‬خطر‭ ‬فرسایش‭ ‬خاک‭ ‬اذعان‭ ‬داشت‭ ‬و‭ ‬گفت‭ :‬باید‭ ‬مردم‭ ‬و‭ ‬مسئولین‭ ‬متوجه‭ ‬این‭ ‬خطر‭ ‬بشوند‭. ‬ممکن‭ ‬است‭ ‬کشورهایی‭ ‬در‭ ‬دنیا‭ ‬آب‭ ‬صادر‭ ‬کنند‭ ‬ولی‭ ‬هیچ‭ ‬کس‭ ‬خاک‭ ‬صادر‭ ‬نمیکند‭ ‬چون‭ ‬تولید‭ ‬خاک‭ ‬فرآیندی‭ ‬زمان‭ ‬بر‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬کسی‭ ‬حق‭ ‬ندارد‭ ‬سرمایه‌ای‭ ‬را‭ ‬که‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬یک‭ ‬سانتی‭ ‬متر‭ ‬آن‭ ‬800‭ ‬سال‭ ‬زمان‭ ‬می‌برد‭ ‬را‭ ‬بفروشد‭. ‬این‭ ‬یک‭ ‬میلیون‭ ‬تنی‭ ‬که‭ ‬فروخته‭ ‬می‌شود‭ ‬یعنی‭ ‬ده‌ها‭ ‬هزار‭ ‬سال‭ ‬سرمایه‭ ‬کشور‭ ‬فروخته‭ ‬می‌شود‭. ‬
درویش‭ ‬خاک‭ ‬را‭ ‬عیار‭ ‬حاصلخیزی‭ ‬زمین‭ ‬خواند‭ ‬و‭ ‬گفت‭ :‬این‭ ‬یک‭ ‬اشتباه‭ ‬بزرگ‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬اراضی‭ ‬کشاورزی‭ ‬و‭ ‬دیم‭ ‬تبدیل‭ ‬کنیم‭! ‬مهمترین‭ ‬عامل‭ ‬فرسایش‭ ‬خاکی‭ ‬کشور‭ ‬نابودسازی‭ ‬پوشش‭ ‬گیاهی‭ ‬کوهستان‌ها‭ ‬و‭ ‬تالاب‌های‭ ‬ایران‭ ‬است‭. ‬
ادامه‭ ‬داد‭ :‬ما‭ ‬با‭ ‬ایجاد‭ ‬طرح‭ ‬تنفس‭ ‬در‭ ‬جنگل‌های‭ ‬شمال‭ ‬شاهدیم‭ ‬که‭ ‬همه‭ ‬قاچاقچی‌هایی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬شمال‭ ‬کشور‭ ‬به‌صورت‭ ‬قانونی‭ ‬چوب‭ ‬بری‭ ‬داشتند‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬جا‭ ‬به‭ ‬سراغ‭ ‬مناطق‭ ‬دیگر‭ ‬رفته‌اند‭! ‬از‭ ‬طرفی‭ ‬واردات‭ ‬چوب‭ ‬آزاد‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬افزایش‭ ‬قیمت‭ ‬دلار‭ ‬قیمت‭ ‬چوب‭ ‬افزایش‭ ‬چشمگیری‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬برای‭ ‬تأمین‭ ‬صنایع‭ ‬مبل،‭ ‬جعبه‌سازی‭ ‬و‭... ‬به‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬هجوم‭ ‬آورده‌اند‭. ‬

چطور‭ ‬باید‭ ‬بینش‭ ‬زیست‭ ‬محیطی‭ ‬در‭ ‬جامعه‭ ‬القا‭ ‬شود؟‭ ‬

وی‭ ‬القای‭ ‬بینش‭ ‬زیست‭ ‬محیطی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬مدارس‭ ‬خواند‭ ‬و‭ ‬افزود‭ :‬باید‭ ‬مدارس‭ ‬طبیعت‭ ‬را‭ ‬تقویت‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬امروز‭ ‬81‭ ‬مدرسه‭ ‬طبیعت‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬دایر‭ ‬است‭. ‬اما‭ ‬متأسفانه‭ ‬از‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬آقای‭ ‬کلانتری‭ ‬رئیس‭ ‬سازمان‭ ‬محیط‭ ‬زیست‭ ‬شد‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬مدارس‭ ‬مخالفت‭ ‬کرد‭. ‬البته‭ ‬فعلا‭ ‬باید‭ ‬روی‭ ‬مدیران‭ ‬و‭ ‬مقررات‭ ‬کار‭ ‬کنیم‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬همه‭ ‬مهمتر‭ ‬باید‭ ‬انگیزه‌ها‭ ‬را‭ ‬تغییر‭ ‬دهیم‭. ‬
این‭ ‬عضو‭ ‬هیات‭ ‬علمی‭ ‬موسسه‭ ‬تحقیقات‭ ‬جنگل‌ها‭ ‬و‭ ‬مراتع‭ ‬کشور‭ ‬به‭ ‬اقدامات‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬برای‭ ‬توسعه‭ ‬انرژی‌های‭ ‬تجدیدپذیر‭ ‬اشاره‭ ‬و‭ ‬بیان‭ ‬کرد‭ :‬بسیچ،‭ ‬سپاه‭ ‬پاسداران‭ ‬به‭ ‬همراهی‭ ‬قرارگاه‭ ‬خاتم‭ ‬الانبیاء‭ ‬همیشه‭ ‬به‭ ‬ساخت‭ ‬پل،‭ ‬اتوبان‭ ‬و‭ ‬سد‭ ‬مشغول‭ ‬بودند‭ ‬ولی‭ ‬امروز‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬صرافت‭ ‬افتاده‌اند‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬انرژی‭ ‬عظیم‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬سمت‭ ‬ساخت‭ ‬پنل‌های‭ ‬نوری‭ ‬هدایت‭ ‬کنند‭ ‬به‭ ‬طوری‭ ‬که‭ ‬سه‭ ‬هزار‭ ‬نیروگاه‭ ‬خورشیدی‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬طریق‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬ایجاد‭ ‬است‭. ‬باید‭ ‬مدیرانی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬حوزه‌ها‭ ‬باشد‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬مسائل‭ ‬ایمان‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت - ۲۲۴ و ۲۲۵ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow