صنایع غذایی
اسانس‌ها؛ خمیرمایه‭ ‬معطرسازی

اسانس‌ها؛ خمیرمایه‭ ‬معطرسازی

نویسنده: حسن‌ پور

چندین‭ ‬شرکت‭ ‬در‭ ‬ایران‭ ‬به‭ ‬تولید‭ ‬اسانس‭ ‬برای‭ ‬معطرسازی،‭ ‬مصارف‭ ‬دارویی‭ ‬و‭ ‬غذایی‭ ‬مشغول‭ ‬هستند‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬تمامی‭ ‬نهاده‌ها‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬خارج‭ ‬وارد‭ ‬کرده‭ ‬و‭ ‬برخی‭ ‬فعالیت‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬کشور‭ ‬توسعه‭ ‬داده‌اند‭. ‬
اسانس‌ها‭ ‬مخلوطی‭ ‬از‭ ‬ترکیبات‭ ‬روغنی‭ ‬فرار‭ ‬بوده‭ ‬که‭ ‬به‌عنوان‭ ‬یک‭ ‬متابولیت‭ ‬ثانویه‭ ‬در‭ ‬گیاهان‭ ‬دارویی‭ ‬ساخته‭ ‬می‌شوند‭. ‬براساس‭ ‬نظریه‭ ‬سازمان‭ ‬استانداردسازی‭ ‬بین‌المللی،‭ ‬اسانس‌ها‭ ‬به‌عنوان‭ ‬محصولات‭ ‬استخراجی‭ ‬از‭ ‬منابع‭ ‬گیاهی‭ ‬یا‭ ‬میوه‌جات‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬روش‭ ‬تقطیر‭ ‬با‭ ‬بخار‭ ‬یا‭ ‬آب‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬می‌شوند‭. ‬ترکیبات‭ ‬شیمیایی‭ ‬آن‌ها‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬فاکتورهایی‭ ‬همچون‭ ‬گیاه،‭ ‬محیط‭ ‬و‭ ‬روش‭ ‬استخراج‭ ‬بسیار‭ ‬متفاوت‭ ‬می‌باشد‭.‬
اسانس‌ها‭ ‬به‌دلیل‭ ‬ویژگی‭ ‬ضد‭ ‬میکروبی،‭ ‬ضد‌‭ ‬اکسیدانی،‭ ‬ضد‭ ‬التهابی‭ ‬و‭ ‬ضدسرطان‭ ‬می‌توانند‭ ‬جایگزین‭ ‬مناسبی‭ ‬در‭ ‬زمینه‌های‭ ‬غذایی‭ ‬و‭ ‬دارویی‭ ‬باشند،‭ ‬امروزه‭ ‬با‭ ‬افزایش‭ ‬آگهی‌های‭ ‬تولیدکنندگان‭ ‬در‭ ‬به‌کارگیری‭ ‬مواد‭ ‬طبیعی‭ ‬به‌ویژه‭ ‬در‭ ‬مواد‭ ‬غذایی،‭ ‬آرایشی‭ ‬و‭ ‬بهداشتی‭ ‬و‭ ‬دارویی‭ ‬اسانس‌ها‭ ‬محبوبیت‭ ‬بیشتری‭ ‬پیدا‭ ‬کرده‌اند‭. ‬ اسانس‌ها‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬ضد‭ ‬میکروبی‭ ‬گسترده‌ای‭ ‬دارند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬موارد‭ ‬سبب‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬بردن‭ ‬باکتری‌ها‌،‭ ‬قارچ‌ها‭ ‬و‭ ‬ویروس‌ها‭ ‬می‌شوند‌،‭ ‬بدون‭ ‬اینکه‭ ‬اثرهای‭ ‬نامطلوبی‭ ‬بر‭ ‬سلامت‭ ‬مصرف‌کننده‭ ‬داشته‭ ‬باشند‭.‬
در‭ ‬این‭ ‬بررسی‭ ‬عمده‌ترین‭ ‬ترکیبات‭ ‬شیمیایی‭ ‬مشترک‭ ‬در‭ ‬اسانس‌های‭ ‬گیاهی‭ ‬شامل‭ ‬تیمول‌،‭ ‬آلفا‭ ‬پینن،‭ ‬بتا‭ ‬پینن،‭ ‬کارواکرول،‭ ‬لینالول،‭ ‬ژرماکرن‭ ‬و‭ ‬کومین‭ ‬آلدهید‭ ‬بود‭. ‬همچنین‭ ‬اسانس‌ها‭ ‬فعالیت‭ ‬ضد‭ ‬التهابی،‭ ‬آنتی‌اکسیدانی‭ ‬و‭ ‬بسیاری‭ ‬خواص‭ ‬فارماکولوژیکی‭ ‬با‭ ‬دامنه‭ ‬وسیع‭ ‬دارند‭ ‬که‭ ‬کاربرد‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‌عنوان‭ ‬فرآورده‌های‭ ‬طبیعی‭ ‬دو‭ ‬چندان‭ ‬می‌سازد‭.‬ اسانس‌ها‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬بیولوژیکی‭ ‬و‭ ‬فارماکولوژیکی‭ ‬بالقوه‌ای‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬بنابراین‭ ‬دارای‭ ‬کاربردهای‭ ‬فراوانی‭ ‬در‭ ‬حوزه‭ ‬داروسازی‭ ‬و‭ ‬صنایع‭ ‬غذایی‭ ‬می‌باشند‭.‬

موارد‭ ‬استفاده‭ ‬اسانس‌ها
مهمترین‭ ‬مصرف‭ ‬گیاهان‭ ‬اسانس‌دار‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬اسانسی‭ ‬حاصل‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬جهت‭ ‬معطر‭ ‬ساختن‭ ‬است‭. ‬اسانس‌ها‭ ‬همچنین‭ ‬مصرف‭ ‬دارویی،‭ ‬صنعتی‭ ‬و‭ ‬غذایی‭ ‬نیز‭ ‬دارند‭. ‬همچنین‭ ‬در‭ ‬لوازم‭ ‬و‭ ‬مواد‭ ‬آرایشی‭ ‬نیز‭ ‬کاربرد‭ ‬دارند‭. ‬تعداد‭ ‬زیادی‭ ‬از‭ ‬اسانس‌ها‭ ‬دارای‭ ‬خاصیت‭ ‬آنتی‭ ‬سپتیک‭ ‬هستند‭.‬
ادویه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬علت‭ ‬خاصیت‭ ‬ضد‭ ‬باکتریایی‭ ‬و‭ ‬ضد‭ ‬کرم‭ ‬و‭ ‬محافظت‌‌کنندگی‭ ‬و‭ ‬معطر‭ ‬بودن،‭ ‬از‭ ‬زمان‌های‭ ‬بسیار‭ ‬قدیم‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬غذا‭ ‬مصرف‭ ‬می‌نمودند‭ ‬و‭ ‬وجود‭ ‬اسانس‭ ‬در‭ ‬ادویه‌،‭ ‬از‭ ‬رشد‭ ‬سریع‭ ‬میکروب‌ها‭ ‬و‭ ‬فساد‭ ‬مواد‭ ‬غذایی‭ ‬جلوگیری‭ ‬می‌کند‭.‬
کارخانجات‭ ‬تولیدکننده‭ ‬موادشوینده‭ ‬و‭ ‬آرایشی‭ ‬از‭ ‬مقادیر‭ ‬زیادی‭ ‬آلفا‭ ‬ترپینئول‭-‬از‭ ‬اسانس‭ ‬گل‭ ‬یاس‭ ‬به‌دست‭ ‬می‌آید‭- ‬و‭ ‬از‭ ‬مقادیر‭ ‬زیادی‭ ‬روغن‭ ‬تربانتین‭ -‬از‭ ‬درخت‭ ‬بنه‭ ‬به‌دست‭ ‬می‌آید‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬آلفا‭ ‬و‭ ‬بتا‭ ‬پینن‭ ‬است‭- ‬استفاده‭ ‬می‌نمایند‭.‬
اسانس‭ ‬تربانتین‭ ‬همچنین‭ ‬به‌عنوان‭ ‬حلال‭ ‬برای‭ ‬تهیه‭ ‬واکس‭ ‬کفش‭ ‬و‭ ‬مبل‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صنعت،‭ ‬مورد‭ ‬مصرف‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرد‭.‬
در‭ ‬عطرسازی‭ ‬هم‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬اسانس‌ها‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬مخلوط‭ ‬می‌شوند‭ ‬که‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬چهار‭ ‬اسانس‭ ‬را‭ ‬نباید‭ ‬با‭ ‬هم‭ ‬مخلوط‭ ‬کرد‭.‬
اثرات‭ ‬اسانس‌ها
‭ ‬اثر‭ ‬استعمال‭ ‬خارجی‭:‬
•‭ ‬بر‭ ‬جریان‭ ‬خون
•‭ ‬ضد‭ ‬التهاب
•‭ ‬ضدعفونی‌کنندگی‭ ‬اسانس‌ها
•‭ ‬ضد‭ ‬بوی‭ ‬اسانس‌ها
•‭ ‬تحریک‌کنندگی‭ ‬گرانولاسین
•‭ ‬حشره‌کشی‭ ‬و‭ ‬دفع‭ ‬حشرات‭ ‬
تاثیر‭ ‬استعمال‭ ‬داخلی‭:‬
•‭ ‬آرام‭ ‬بخش
•‭ ‬اسپاسمودیک
•‭ ‬تحریک‭ ‬ترشحات‭ ‬غدد‭ ‬دستگاه‭ ‬گوارشی
•‭ ‬دیورتیک
•‭ ‬محرک‭ ‬جریان‭ ‬خون
•‭ ‬خلط‌آور
•‭ ‬ضد‭ ‬التهابی‭ ‬و‭ ‬آنتی‌سپتیک‭. ‬

ماهنامه دام و کشت و صنعت - ۲۲۴ و ۲۲۵ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow