سیاستگذاری کشاورزی
انقلاب‭ ‬دیجیتال‭ ‬در‭ ‬بیمه‌‭ ‬كشاورزی

رتبه‭ ‬برتر‭ ‬نوآوری‭ ‬دیجیتال‭ ‬در‭ ‬كشور
انقلاب‭ ‬دیجیتال‭ ‬در‭ ‬بیمه‌‭ ‬كشاورزی

مهندس محمدرضا منصوریان


مهمان‌نوازی‭ ‬از‭ ‬ویژگی‌های‭ ‬پسندیده‭ ‬مردمان‭ ‬خون‌گرم‭ ‬خطه‭ ‬زیبای‭ ‬كردستان‭ ‬است‭. ‬هر‭ ‬بار‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬دیدن‭ ‬مهندس‭ ‬حسن‌نژاد‭ -‬قائم‌مقام‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭-‬‭ ‬رفتیم،‭ ‬با‭ ‬چهره‌ای‭ ‬گشاده،‭ ‬روحیه‌ای‭ ‬شاد‭ ‬و‭ ‬پذیرایی‭ ‬خاص‭ ‬وی‭ ‬مواجه‭ ‬شدیم‭.‬
مرد‭ ‬راست‌قامتی‭ ‬كه‭ ‬ماراتن‭ ‬مدیریتی‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬طبیعت‭ ‬پرفراز‭ ‬و‭ ‬نشیب‭ ‬و‭ ‬سخت‭ ‬كردستان‭ ‬تكمیل‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬اكنون‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬قریب‭ ‬به‭ ‬سه‭ ‬دهه‭ ‬حضور‭ ‬در‭ ‬پست‌های‭ ‬مختلف‭ ‬مدیریتی‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی،‭ ‬با‭ ‬كوله‌باری‭ ‬از‭ ‬تجارب،‭ ‬سكان‭ ‬هدایت‭ ‬و‭ ‬راهبری‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬اختیار‭ ‬دارد‭.‬
صندوقی‭ ‬با‭ ‬وظایفی‭ ‬به‭ ‬گستردگی‭ ‬ایران،‭ ‬حتی‭ ‬در‭ ‬آب‌های‭ ‬آزاد،‭ ‬رودخانه‌ها‭ ‬و‭ .... ‬تنوع‭ ‬تولید‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭-‬در‭ ‬زیربخش‌های‭ ‬متعدد‭ ‬اعم‌از‭: ‬زراعی،‭ ‬باغی،‭ ‬دام،‭ ‬طیور،‭ ‬آبزیان،‭ ‬جنگل‭ ‬و‭ ‬مرتع‭ ‬و‭ ...- ‬و‭ ‬حساسیت‭ ‬بالای‭ ‬تولید‭ ‬این‭ ‬موجودات‭ ‬زنده‭ ‬از‭ ‬كف‭ ‬دریا‭ ‬تا‭ ‬اعماق‭ ‬مزارع‭ ‬و‭ ‬ارتفاع‭ ‬باغ‌ها‭ ‬كوهستانی،‭ ‬آنقدر‭ ‬زیاد‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬عهده‭ ‬تیمار‭ ‬و‭ ‬نگهداری‭ ‬آن‌ها‭ ‬برآمدن،‭ ‬تاب‭ ‬و‭ ‬توان‭ ‬و‭ ‬حوصله‭ ‬فراوان‭ ‬می‌طلبد‭. ‬الحق‭ ‬كه‭ ‬مهندس‭ ‬حسن‌نژاد‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬مهم،‭ ‬تیم‌های‭ ‬بخش‌های‭ ‬فنی،‭ ‬آی‌تی،‭ ‬اطلاع‌رسانی‭ ‬و‭... ‬ساماندهی‭ ‬كرده‭ ‬است‭.‬
اعضاء‭ ‬هیأت‌مدیره‭ ‬بازوان‭ ‬توانمند‭ ‬سازمان‭ ‬با‭ ‬روحیه‭ ‬مثال‌زدنی‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬تعبیری‭ ‬جهادی‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شوند‭.‬ مهندس‭ ‬حسن‌نژاد‭ ‬نیز‭ ‬خود‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬تیره‭ ‬نیروهای‭ ‬زحمتكش‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬اخلاص،‭ ‬استقامت،‭ ‬اعتماد‭ ‬به‭ ‬نیروی‭ ‬جوان،‭ ‬تلاش‭ ‬بی‌وقفه‭ ‬توام‭ ‬با‭ ‬خلاقیت‭ ‬و‭ ‬نوآوری‭ ‬از‭ ‬صفات‭ ‬بارز‭ ‬آن‌‭ ‬است‭.‬ 
انصافاً‭ ‬در‭ ‬دوره‭ ‬چند‭ ‬ساله‭ ‬مدیریت‭ ‬وی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مجموعه،‭ ‬تحولات‭ ‬زیادی‭ ‬رخ‭ ‬داده‭ ‬است،‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬سامانه‭ ‬الكترونیكی‭ ‬رصد‭ ‬خسارات‭ ‬وارده‭ ‬به‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬لحظه‌ای‭ ‬هر‭ ‬نوع‭ ‬واقعه‌ای‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬عرصه‭ ‬را‭ ‬ثبت‭ ‬می‌كند‭ ‬و‭ ‬به‌عنوان‭ ‬سامانه‭ ‬جامع‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬معروف‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬توانسته‭ ‬رتبه‭ ‬برتر‭ ‬نوآوری‭ ‬دیجیتال‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬سازمان‌های‭ ‬مطرح‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دانشگاه‭ ‬تهران‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬اختصاص‭ ‬دهد‭. ‬

در‭ ‬یك‭ ‬صبح‭ ‬سرد‭ ‬زمستانی،‭ ‬به‭ ‬استقبال‭ ‬دعوت‭ ‬گرم‭ ‬مهندس‭ ‬حسن‌نژاد‭ ‬می‌شتابیم‭. ‬حاصل‭ ‬گفت‌وگوی‭ ‬صمیمانه‭ ‬ما،‭ ‬در‭ ‬ادامه‭ ‬روایت‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬دوست‌داران‭ ‬می‌گذرد‭...‬
با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تاكید‭ ‬مقام‭ ‬معظم‭ ‬رهبری‭ ‬بر‭ ‬مدیریت‭ ‬جهادی،‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬چقدر‭ ‬در‭ ‬تحقق‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬موفق‭ ‬عمل‭ ‬كرده‭ ‬است؟
جهادی‭ ‬كار‭ ‬كردن‭ ‬به‭ ‬معنای‭ ‬این‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬انسان‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بعضی‭ ‬از‭ ‬چارچوب‌های‭ ‬محدود‌كننده‭ ‬قرار‭ ‬ندهد‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفتن‭ ‬زمان‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬انگیزه‭ ‬بالاتر‭ ‬از‭ ‬حالت‭ ‬عادی‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬خود‭ ‬گذشتگی‭ ‬بتواند‭ ‬وظیفه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬نحو‭ ‬مطلوب‭ ‬انجام‭ ‬دهد‭ ‬و‭ ‬تلاش‭ ‬ما‭ ‬در‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬نیز‭ ‬بر‭ ‬همین‭ ‬است‭. ‬هر‭ ‬ساله‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مجموعه‭ ‬افق‭ ‬و‭ ‬برنامه‌ای‭ ‬را‭ ‬ترسیم‭ ‬می‌كنیم‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬برنامه‭ ‬در‭ ‬سطوح‭ ‬مختلف‭ ‬استانی،‭ ‬شهرستانی‭ ‬و‭ ‬پهنه‌ها‭ ‬اعلام‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬روحیه‭ ‬جهادی‭ ‬حاكم‭ ‬بر‭ ‬مجموعه‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬و‭ ‬نوآوری‭ ‬سعی‭ ‬كردیم‭ ‬تعداد‭ ‬بیشتری‭ ‬از‭ ‬كشاورزان‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬قرار‭ ‬دهیم‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬منابع‭ ‬در‭ ‬اختیار،‭ ‬عملكرد‭ ‬قابل‭ ‬قبولی‭ ‬نیز‭ ‬داشتیم‭. ‬چراكه‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬فراهم‭ ‬آوردن‭ ‬ابزارهای‭ ‬مناسب‭ ‬بیمه‌گری،‭ ‬پوشش‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬قابل‭ ‬قبولی‭ ‬برای‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬ایجاد‭ ‬كردیم‭. ‬
دستاوردهای‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬طول‭ ‬40‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬چه‭ ‬بوده‭ ‬است؟
از‭ ‬مخاطرات‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬علاوه‭ ‬بر‭ ‬گستردگی‭ ‬بروز‭ ‬خسارت،‭ ‬شدت‭ ‬ریسك‌ها‭ ‬و‭ ‬تواتر‭ ‬می‌باشد‭ ‬كه‭ ‬باعث‭ ‬می‌شود‭ ‬بیمه‌های‭ ‬بازرگانی‭ ‬به‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬ورود‭ ‬پیدا‭ ‬نكنند‭. ‬پس‭ ‬از‭ ‬انقلاب‭ ‬تصمیم‭ ‬گرفته‭ ‬شد‭ ‬تا‭ ‬دولت‭ ‬با‭ ‬حمایت‌های‭ ‬یارانه‌ای‭ ‬خود‭ ‬ورود‭ ‬به‭ ‬عرصه‭ ‬بیمه‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬را‭ ‬توجیه‌پذیر‭ ‬كند،‭ ‬بر‭ ‬همین‭ ‬اساس‭ ‬سال‭ ‬62‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬با‭ ‬دو‭ ‬محصول‭ ‬تحت‭ ‬پوشش،‭ ‬تأسیس‭ ‬شد‭ ‬كه‭ ‬می‌توان‭ ‬گفت‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬مولود‭ ‬انقلاب‭ ‬است‭. ‬امروز‭ ‬پس‭ ‬از‭ ‬حدود‭ ‬35‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬تاسیس‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی،‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬85‭ ‬محصول‭ ‬و‭ ‬153‭ ‬عنوان‭ ‬بیمه‌ای‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬قرار‭ ‬داده‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬طور‭ ‬تقریبی،‭ ‬تمامی‭ ‬ریسك‌هایی‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬بخش‌های‭ ‬باغی،‭ ‬زراعی،‭ ‬دامی‭ ‬و‭ ‬زنبورعسل‭ ‬آسیب‭ ‬می‌رساند‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬قرار‭ ‬گرفته‌اند‭. ‬دولت‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬امكانات‭ ‬در‭ ‬اختیار،‭ ‬حمایت‌های‭ ‬خوبی‭ ‬را‭ ‬از‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬داشته‭ -‬حدود‭ ‬60‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬حق‭ ‬بیمه‭ ‬را‭ ‬تقبل‭ ‬می‌كند‭- ‬اما‭ ‬توقع‭ ‬حمایت‌های‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬پیش‭ ‬دولت‭ ‬از‭ ‬كشاورزان‭ ‬و‭ ‬مشاركت‭ ‬گسترده‌تر‭ ‬و‭ ‬موثر‌تر‭ ‬فعالان‭ ‬این‭ ‬عرصه‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬بیمه‭ ‬رونق‭ ‬بیشتری‭ ‬بگیرد‭. ‬امروز‭ ‬شاهد‭ ‬هستیم‭ ‬كه‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‌طور‭ ‬كامل‭ ‬صنعت‭ ‬طیور‭ ‬كشور‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬دارد‭ ‬و‭ ‬سالیانه‭ ‬حدود‭ ‬یك‭ ‬میلیارد‭ ‬قطعه‭ ‬طیور‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬بیمه‭ ‬می‌شوند‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬مواقع‭ ‬خطر،‭ ‬بیمه‭ ‬امكان‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬تا‭ ‬آن‌ها‭ ‬دوباره‭ ‬به‭ ‬چرخه‭ ‬تولید‭ ‬برگردند‭.‬
در‭ ‬صنعت‭ ‬دام‭ ‬نیز‭ ‬سالیانه‭ ‬حدود‭ ‬14‭ ‬میلیون‭ ‬واحد‭ ‬دامی‭ ‬در‭ ‬كشور‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند‭ -‬حدود‭ ‬70‭ ‬درصد‭ ‬دامدارن‭ ‬صنعتی‭ ‬و‭ ‬حدود‭ ‬30‭ ‬درصد‭ ‬دامدارن‭ ‬سنتی‭-.‬
سالیانه‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬5‭/‬3‭ ‬میلیون‭ ‬هكتار‭ ‬از‭ ‬زراعت‌ها‭ ‬نیز‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند‭ ‬و‭ ‬حدود‭ ‬550‭ ‬هزار‭ ‬هكتار‭ ‬از‭ ‬باغ‌ها‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬قرار‭ ‬می‌گیرند‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬سطح‭ ‬بارور‭ ‬باغ‌های‭ ‬كشور‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬قابلیت‭ ‬بیمه‌پذیری‭ ‬سطح‭ ‬قابل‭ ‬قبولی‭ ‬است‭.‬
بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬تبدیل‭ ‬به‭ ‬محور‭ ‬ضروری‭ ‬برای‭ ‬تولید‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬بیمه‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬نگاه‭ ‬اغلب‭ ‬سیاست‌گذاران‭ ‬كشاورزی‭ ‬كشورهای‭ ‬مختلف،‭ ‬یكی‭ ‬از‭ ‬موثرترین‭ ‬كانال‌های‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‌حساب‭ ‬می‌آید‭.‬
امروز‭ ‬توانسته‌ایم‭ ‬سامانه‭ ‬جامعی‭ ‬در‭ ‬ارتباط‭ ‬با‭ ‬موضوعات‭ ‬بیمه‌گری‭ ‬كشاورزی‭ ‬كشور‭ ‬ایجاد‭ ‬كنیم‭ ‬كه‭ ‬توانایی‭ ‬دارد‭ ‬عملیات‭ ‬بیمه‌گری،‭ ‬ارزیابی‭ ‬خسارت‭ ‬و‭ ‬نظارت‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬بستر‭ ‬خود‭ ‬انجام‭ ‬دهد،‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬20‭ ‬زیرسامانه‭ ‬قابلیت‌های‭ ‬مورد‭ ‬توجهی‭ ‬را‭ ‬شامل‭ ‬می‌شود‭. ‬قادر‭ ‬هستیم‭ ‬با‭ ‬كمك‭ ‬این‭ ‬سامانه‭ ‬مزارع‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬طور‭ ‬مستمر‭ ‬پایش‭ ‬كنیم‭ ‬كه‭ ‬می‌توان‭ ‬این‭ ‬سامانه‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سیاست‭ ‬گذاری‌های‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬نیز‭ ‬مورد‭ ‬استفاده‭ ‬قرار‭ ‬داد‭.‬
صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬سال‌ها‭ ‬چه‭ ‬نقاط‭ ‬قوت‭ ‬یا‭ ‬ضعفی‭ ‬داشته‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬برنامه‌هایی‭ ‬برای‭ ‬آینده‭ ‬دارد؟
بیمه‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬از‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬موضوعات‭ ‬رنج‭ ‬می‌برند‭. ‬شاید‭ ‬بزرگترین‭ ‬نقد‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬تأخیر‭ ‬در‭ ‬پرداخت‭ ‬به‌موقع‭ ‬هزینه‌های‭ ‬خسارت‭ ‬دیدگان‭ ‬است‭. ‬البته‭ ‬باید‭ ‬توجه‭ ‬داشت‭ ‬كه‭ ‬همه‭ ‬حق‭ ‬بیمه‭ ‬از‭ ‬كشاورزان‭ ‬دریافت‭ ‬نمی‌شود‭ ‬و‭ ‬قسمت‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬سهم‭ ‬دولت‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬متناسب‭ ‬با‭ ‬درآمدهای‭ ‬دولت‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬صندوق‭ ‬واریز‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬تلاش‭ ‬می‌كنیم‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬مشكل‭ ‬برطرف‭ ‬شود‭. ‬بر‭ ‬همین‭ ‬اساس‭ ‬پیگیری‌های‭ ‬جدی‭ ‬صورت‭ ‬گرفت‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬آن‌ها‭ ‬می‌توان‭ ‬به‭ ‬گنجانده‭ ‬شدن‭ ‬اعتبارات‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬برنامه‭ ‬ششم‭ ‬در‭ ‬ردیف‭ ‬مستقل‭ ‬و‭ ‬تخصیص‭ ‬صددرصدی‭ ‬اشاره‭ ‬كرد‭. ‬بیمه‭ ‬بر‭ ‬اصول‭ ‬اعتماد‭ ‬و‭ ‬اعتبار‭ ‬استوار‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬با‭ ‬سازوكارها‭ ‬و‭ ‬پیگیری‌ها‭ ‬سعی‭ ‬كردیم‭ ‬تا‭ ‬با‭ ‬جلب‭ ‬حمایت‭ ‬بیشتر‭ ‬دولت،‭ ‬مشكلات‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬حداقل‭ ‬برسانیم‭.‬
تعهدات‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی،‭ ‬به‭ ‬اندازه‭ ‬آسیبی‭ ‬كه‭ ‬تولیدكننده‭ ‬در‭ ‬اثر‭ ‬بروز‭ ‬حادثه‌ای‭ ‬متحمل‭ ‬می‌شود‭ ‬نیست،‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬نیز‭ ‬تا‭ ‬جایی‭ ‬كه‭ ‬ریسك‭ ‬محصولات‭ ‬اجازه‭ ‬می‌داد‭ ‬تعهدات‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬آن‌ها‭ ‬در‭ ‬قبال‭ ‬خسارت‌های‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاده‭ ‬افزایش‭ ‬دادیم‭. ‬اما‭ ‬بیمه‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‭ ‬سبب‭ ‬بالا‭ ‬بودن‭ ‬ضریب،‭ ‬شدت‭ ‬و‭ ‬تنوع‭ ‬ریسك‭ ‬به‭ ‬نسبت‭ ‬حق‭ ‬بیمه‌های‭ ‬دریافتی‭ ‬قادر‭ ‬خواهند‭ ‬بود‭ ‬خسارت‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬را‭ ‬جبران‭ ‬كنند‭.‬
یكی‭ ‬از‭ ‬برنامه‌های‭ ‬آتی‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه،‭ ‬اصلاح‭ ‬روش‌ها‭ ‬و‭ ‬توسعه‭ ‬بیمه‌های‭ ‬پایه‭ ‬است‭. ‬از‭ ‬مشخصات‭ ‬بیمه‌های‭ ‬پایه،‭ ‬پایین‭ ‬بودن‭ ‬حق‭ ‬بیمه‌ها‭ ‬و‭ ‬بالا‭ ‬بودن‭ ‬تعهدات‭ ‬است‭ ‬تا‭ ‬تولیدكنندگان‭ ‬به‭ ‬راحتی‭ -‬بیمه‌نامه‭- ‬خریداری‭ ‬كنند‭. ‬براساس‭ ‬آن‭ ‬بیمه‌گر‭ ‬متعهد‭ ‬می‌شود‭ ‬در‭ ‬ریسك‌های‭ ‬جدی‭ ‬و‭ ‬فاجعه‭ ‬بار‭ ‬ورود‭ ‬پیدا‭ ‬كند‭. ‬برای‭ ‬افزایش‭ ‬مطلوبیت‭ ‬بیمه‭ ‬در‭ ‬آینده‭ ‬و‭ ‬افزایش‭ ‬رضایت‭ ‬كشاورزان‭ ‬باید‭ ‬روش‌ها‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬كار‭ ‬بیمه‌گری‭ ‬بهینه‌‭ ‬كرد‭.‬
بیمه‌های‭ ‬شاخص،‭ ‬بخش‭ ‬دیگری‭ ‬از‭ ‬برنامه‌های‭ ‬صندوق‭ ‬محسوب‭ ‬می‌شود‭. ‬یعنی‭ ‬شاخصی‭ ‬تعیین‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬آن،‭ ‬بیمه‌گر،‭ ‬ارزیابی‌ها‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬می‌دهند‭. ‬در‭ ‬بیمه‌های‭ ‬شاخص،‭ ‬قادر‭ ‬خواهیم‭ ‬بود‭ ‬مخاطرات‭ ‬اخلاقی‭ -‬Moral Hazard‭- ‬را‭ ‬به‭ ‬حداقل‭ ‬برسانیم‭. ‬ روش‌های‭ ‬پایش‭ ‬ارزیابی‭ ‬به‭ ‬جای‭ ‬تخمین‭ ‬خسارت‭ ‬نیز‭ ‬از‭ ‬جدی‌ترین‭ ‬برنامه‌های‭ ‬آینده‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬است‭.‬
آیا‭ ‬بودجه،‭ ‬مناسب‭ ‬برنامه‌های‭ ‬ترسیمی‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬است؟
بودجه‭ ‬تخصیصی‭ ‬برای‭ ‬پوشش‭ ‬بهتر‭ ‬كشاورزان‭ ‬ناكافی‭ ‬است،‭ ‬البته‭ ‬همین‭ ‬بودجه‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬موقع‭ ‬به‭ ‬صندوق‭ ‬تزریق‭ ‬نمی‌شود‭. ‬گفته‭ ‬می‌شود‭ ‬سالیانه‭ ‬حدود‭ ‬12-13‭ ‬هزار‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬خسارت‭ ‬در‭ ‬اثر‭ ‬حوادث‭ ‬طبیعی‭ ‬و‭ ‬بدون‭ ‬اراده‭ ‬كشاورزان‭ ‬اتفاق‭ ‬می‌افتد‭ ‬كه‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬حدود‭ ‬15-16‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬میزان‭ ‬خسارت‭ ‬را‭ ‬جبران‭ ‬می‌كند،‭ ‬با‭ ‬یك‭ ‬حساب‭ ‬سرانگشتی‭ ‬اگر‭ ‬50‭ ‬درصد‭ ‬خسارت‌های‭ ‬كشاورزی‭ ‬را‭ ‬دولت‭ ‬تقبل‭ ‬كند،‭ ‬باید‭ ‬حدود‭ ‬6‭ ‬هزار‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬دولت‭ ‬حق‭ ‬بیمه‭ ‬به‭ ‬صندوق‭ ‬پرداخت‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬همین‭ ‬میزان‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬كشاورزان‭ ‬تقبل‭ ‬كنند‭ ‬تا‭ ‬بتوان‭ ‬خسارت‌ها‭ ‬را‭ ‬مدیریت‭ ‬مالی‭ ‬كرد‭.‬
البته‭ ‬باید‭ ‬ریسك‌ها‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬مدیریت‭ ‬مالی،‭ ‬مدیریت‭ ‬فنی‭ ‬شود،‭ ‬تا‭ ‬موجب‭ ‬كاهش‭ ‬قابل‭ ‬توجه‭ ‬ارقام‭ ‬خسارت‭ ‬گردد‭. ‬همچنین‭ ‬ریسك‌ها‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬هدفمند‭ ‬مدیریت‭ ‬فنی‭ ‬شوند‭ ‬كه‭ ‬مهمترین‭ ‬بخش‭ ‬آن‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬ارقام‭ ‬مقاوم‭ ‬به‭ ‬خشكی،‭ ‬سرمازدگی‭ ‬و‭ ‬الگوی‭ ‬كشت‭ ‬مناسب‭ ‬و‭ ‬دیگر‭ ‬موارد‭ ‬موثر‭ ‬كاهش‭ ‬مخاطرات‭ ‬است‭.‬
چقدر‭ ‬موافق‭ ‬جوان‌گرایی‭ ‬در‭ ‬سطوح‭ ‬مختلف‭ ‬دولتی‭ ‬هستید؟
از‭ ‬زمانی‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬منظور‭ ‬ارتقا‭ ‬سطح‭ ‬فناوری‭ ‬و‭ ‬IT‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬با‭ ‬شركت‌های‭ ‬دانش‭ ‬بنیان‭ ‬و‭ ‬جوانان‭ ‬با‭ ‬انگیزه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬زمینه‭ ‬آشنا‭ ‬شدیم،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬نتیجه‭ ‬رسیدم‭ ‬كه‭ ‬بسیاری‭ ‬از‭ ‬عقب‭ ‬ماندگی‌های‭ ‬كشور‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬اعتماد‭ ‬به‭ ‬جوانان‭ ‬قابل‭ ‬جبران‭ ‬است‭. ‬به‌عنوان‭ ‬نمونه،‭ ‬در‭ ‬Core Insurance‭ ‬20‭ ‬لینك‭ ‬سامانه‭ ‬ایجاد‭ ‬كردیم‭ ‬كه‭ ‬همه‭ ‬عملیات‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬تعریف‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صفحه‭ ‬اصلی‭ ‬آن‭ -‬صفحه‭ ‬گزارش‌گیری‭- ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬قادر‭ ‬است‭ ‬60‭ ‬میلیون‭ ‬نوع‭ ‬گزارش‭ ‬تولید‭ ‬كند‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬این‭ ‬برنامه‌ها‭ ‬به‭ ‬همت‭ ‬جوانان‭ ‬ایجاد‭ ‬شده‭ ‬است‭.‬ سال‭ ‬گذشته‭ ‬به‭ ‬دنبال‭ ‬اتصال‭ ‬همه‭ ‬ایستگاه‌های‭ ‬هواشناسی‭ ‬كشور‭ ‬به‭ ‬سامانه‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬بودیم‭ ‬تا‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬آن‭ ‬بتوانیم‭ ‬ارزیابی‭ ‬دقیق‌تری‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬خسارت‌ها‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬لحظه‭ ‬و‭ ‬نقطه‌ای‭ ‬داشته‭ ‬باشیم‭ ‬كه‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬با‭ ‬تلاش‭ ‬جوانان‭ ‬و‭ ‬الگوهای‭ ‬ماهواره‌ای‭ ‬و‭ ‬دریافت‭ ‬اطلاعات‭ ‬از‭ ‬ایستگاه‌های‭ ‬بین‭ ‬المللی‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است‭.‬
در‭ ‬این‭ ‬سال‌ها‭ ‬میزان‭ ‬رویكرد‭ ‬كشاورزی‭ ‬به‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه،‭ ‬با‭ ‬چه‭ ‬روند‭ ‬رو‭ ‬به‭ ‬رشدی‭ ‬مواجه‭ ‬بوده‭ ‬است؟
جذب‭ ‬كشاورزان‭ ‬در‭ ‬زیربخش‌های‭ ‬مختلف‭ ‬متفاوت‭ ‬است‭. ‬تا‭ ‬پیش‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬88‭ ‬حدود‭ ‬500‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬بیمه‌گذار‭ ‬بود‭ ‬كه‭ ‬این‭ ‬رقم‭ ‬تا‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬92‭ ‬نزدیك‭ ‬به‭ ‬یك‭ ‬میلیون‭ ‬و‭ ‬چهارصد‭ ‬هزار‭ ‬نفر‭ ‬رسید‭. ‬امسال‭ ‬میزان‭ ‬جذب‭ ‬كشاورزان‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬بهترین‭ ‬سال‭ ‬جذب‭ ‬در‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬بخاطر‭ ‬اصلاح‭ ‬روش‌ها‭ ‬روند‭ ‬افزایشی‭ ‬را‭ ‬طی‭ ‬كرد،‭ ‬هر‭ ‬چند‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬زراعت‭ ‬به‭ ‬خاطر‭ ‬بارندگی‌های‭ ‬خوب‭ ‬و‭ ‬افت‭ ‬خسارت‭ ‬بیمه‭ ‬با‭ ‬كاهش‭ ‬بیمه‌گذار‭ ‬روبه‌رو‭ ‬شد‭.‬
بیمه‭ ‬كشاورزی،‭ ‬از‭ ‬نوع‭ ‬بیمه‭ ‬اموال‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬جای‭ ‬دنیا‭ ‬تمایل‭ ‬برای‭ ‬بیمه‭ ‬مال‭ ‬كم‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬میان‭ ‬كشاورزان‭ ‬به‌دلیل‭ ‬جدی‭ ‬بودن،‭ ‬شدت‭ ‬و‭ ‬گستردگی‭ ‬بالای‭ ‬آسیب‌ها‭ ‬تمایل‭ ‬بیشتری‭ ‬برای‭ ‬بیمه‭ ‬كردن‭ ‬اموال‭ ‬خود‭ ‬دارند‭. ‬البته‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬قابلیت‭ ‬بیمه‌پذیری‭ ‬ندارند‭ ‬و‭ ‬دولت‭ ‬با‭ ‬كمك‭ ‬خود‭ ‬خطرات‭ ‬را‭ ‬بیمه‌پذیر‭ ‬می‌كند،‭ ‬پس‭ ‬حمایت‭ ‬دولت‭ ‬در‭ ‬بیمه‭ ‬كردن‭ ‬محصولات‭ ‬كشاورزی‭ ‬مهم‭ ‬است‭. ‬بنابراین‭ ‬هر‭ ‬زمان‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬جدی‌تر‭ ‬شد،‭ ‬می‌توانیم‭ ‬ادعا‭ ‬كنیم‭ ‬كه‭ ‬می‌شود‭ ‬همه‭ ‬كشاورزان‭ ‬را‭ ‬تحت‭ ‬پوشش‭ ‬بیمه‭ ‬قرار‭ ‬داد‭. ‬در‭ ‬ده‭ ‬سال‭ ‬گذشته‭ ‬حدود‭ ‬90‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬بیمه‌گذاران‭ ‬كشاورزی،‭ ‬خسارت‭ ‬دریافت‭ ‬كردند‭. ‬در‭ ‬یك‭ ‬فرمول‭ ‬ساده‭ ‬حق‭ ‬بیمه‭ ‬برابر‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬ضریب‭ ‬خطر‭ ‬ضربدر‭ ‬تعهد؛‭ ‬پس‭ ‬زمانی‭ ‬كه‭ ‬ضریب‭ ‬ریسك‭ ‬بالاست‭ ‬نمی‌توان‭ ‬تعهد‭ ‬را‭ ‬افزایش‭ ‬داد،‭ ‬چراكه‭ ‬از‭ ‬عهده‭ ‬توان‭ ‬پرداخت‭ ‬كشاورز‭ ‬خارج‭ ‬می‌شود‭ ‬و‭ ‬برای‭ ‬انجام‭ ‬شدن‭ ‬بیمه‭ ‬باید‭ ‬تعادلی‭ ‬بین‭ ‬حق‭ ‬بیمه‭ ‬و‭ ‬میزان‭ ‬تعهد‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آید‭.‬
چه‭ ‬تلاشی‭ ‬برای‭ ‬افزایش‭ ‬مدیریت‭ ‬فنی‭ ‬ریسك‭ ‬صورت‭ ‬گرفته‭ ‬است؟
به‭ ‬نظر‭ ‬می‌رسد‭ ‬كه‭ ‬مدیریت‭ ‬فنی‭ ‬ریسك‭ ‬نیاز‭ ‬به‭ ‬متولی‭ ‬خاص‭ ‬خود‭ ‬دارد‭. ‬به‌عنوان‭ ‬مثال،‭ ‬مركز‭ ‬تحقیقات‭ ‬ارقام‭ ‬مقاوم‭ ‬به‭ ‬خشكی‭ ‬تولید‭ ‬می‌كند،‭ ‬آیا‭ ‬در‭ ‬همه‭ ‬مناطق‭ ‬مورد‭ ‬نیاز،‭ ‬كشت‭ ‬می‌شود؟‭ ‬پس‭ ‬نیاز‭ ‬است‭ ‬مركزی‭ ‬وجود‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬تا‭ ‬پیگیری‌های‭ ‬لازم‭ ‬از‭ ‬مرحله‭ ‬تولید‭ ‬تا‭ ‬مصرف‭ ‬را‭ ‬انجام‭ ‬دهد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬راستای‭ ‬توسعه‭ ‬آن‭ ‬تلاش‭ ‬كند‭ ‬كه‭ ‬نرخ‭ ‬ریسك‭ ‬در‭ ‬بخش‭ ‬كشاورزی‭ ‬كاهش‭ ‬یابد‭. ‬با‭ ‬این‭ ‬توصیف‭ ‬تمام‭ ‬اقداماتی‭ ‬كه‭ ‬كمك‌كننده‭ ‬به‭ ‬مدیریت‭ ‬فنی‭ ‬ریسك‭ ‬هستند،‭ ‬از‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬پژوهشی‭ ‬تا‭ ‬كاربردی،‭ ‬بهتر‭ ‬است‭ ‬با‭ ‬مشاركت‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‭ ‬و‭ ‬دولت‭ ‬به‌عنوان‭ ‬هدایت‭ ‬كننده،‭ ‬ناظر‭ ‬بر‭ ‬فعالیت‌های‭ ‬این‭ ‬بخش‭ ‬باشد‭. ‬چراكه‭ ‬بخش‭ ‬خصوصی‭ ‬برای‭ ‬حفظ‭ ‬سرمایه‭ ‬خود‭ ‬مجبور‭ ‬است‭ ‬به‭ ‬موقع‭ ‬خسارت‭ ‬كشاورزان‭ ‬را‭ ‬پرداخت‭ ‬كند‭.‬
با‭ ‬همین‭ ‬هزینه‌ای‭ ‬كه‭ ‬كشاورزان‭ ‬پرداخت‭ ‬می‌كنند‭ -‬بدون‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفتن‭ ‬كمك‭ ‬دولت‭-‬،‭ ‬چند‭ ‬درصد‭ ‬خسارت‌ها‭ ‬قابل‭ ‬پرداخت‭ ‬است؟
در‭ ‬كمترین‭ ‬خسارت‌دیدگی‭ ‬سالیانه‭ ‬حدود‭ ‬30‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬طریق‭ ‬قابل‭ ‬پرداخت‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬پرداخت‭ ‬دولت‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬70‭ ‬درصد‭ ‬خسارت‌ها‭ ‬را‭ ‬شامل‭ ‬می‌شود‭. ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬تا‭ ‬امروز‭ ‬حدود‭ ‬19‭ ‬هزار‭ ‬میلیارد‭ ‬ریال‭ ‬از‭ ‬دولت‭ ‬در‭ ‬قبال‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‌های‭ ‬فروخته‭ ‬شده،‭ ‬طلبكار‭ ‬است،‭ ‬این‭ ‬در‭ ‬حالی‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬هزار‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬برای‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬در‭ ‬بودجه‭ ‬97‭ ‬لحاظ‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬آینده‭ ‬نیز‭ ‬همین‭ ‬رقم‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬شده‭ ‬است‭. ‬به‭ ‬این‭ ‬ترتیب‭ ‬اگر‭ ‬كشاورزان‭ ‬از‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬طلب‭ ‬داشته‭ ‬باشند،‭ ‬آن‌ها‭ ‬را‭ ‬به‌صورت‭ ‬رایگان‭ ‬بیمه‭ ‬كرده‭ ‬و‭ ‬هزینه‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬حساب‭ ‬طلبشان‭ ‬می‌گذاریم،‭ ‬با‭ ‬این‭ ‬حال‭ ‬صندوق‭ ‬بیمه‭ ‬حدود‭ ‬480‭ ‬میلیارد‭ ‬تومان‭ ‬به‭ ‬كشاورزان‭ ‬بدهكار‭ ‬است‭. ‬سعی‭ ‬كردیم‭ ‬سیستم‭ ‬مالی‭ ‬و‭ ‬حسابداری‭ ‬را‭ ‬دیجیتالی‭ ‬كنیم‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬ارتباط‭ ‬موفقیت‭ ‬خوبی‭ ‬داشته‌ایم‭. ‬
در‭ ‬پایان‭ ‬از‭ ‬همه‭ ‬كشاورزان‭ ‬ایرانی‭ ‬دعوت‭ ‬می‌كنم،‭ ‬با‭ ‬خرید‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬از‭ ‬حمایت‌های‭ ‬بیمه‭ ‬كشاورزی‭ ‬كه‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬همه‭ ‬كشاورزان‭ ‬است،‭ ‬برخوردار‭ ‬گردند‭. ‬
www.sbkiran.ir

ماهنامه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۲۶ و ۲۲۷ - سال ۱۳۹۷

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow