سیاستگذاری کشاورزی
تعاونی های کشاورزی و شرکای خارجی

دکتر حسین شیرزاد: 

تعاونی‌های کشاورزی باید شرکای خارجی پیدا کنند

نویسنده: مهندس محمدرضا منصوریان

نظام تأمین مالی بخش کشاورزی در ایران هنوز در مراحل ابتدایی بلوغ قرار دارد و برخلاف تجارب طولانی، نتوانسته مدل بهینه را انتخاب و آن را تعمیم بخشد. درحال حاضر، خلأ نهادهای مالی نوآور، انعطاف‌پذیر، چابک و خطرپذیر به‌صورت فراگیر و در سراسر کشور منجر به کندشدن فرآیند توسعه کشاورزی شده است. تحقیق صورت گرفته نشان می‌دهد، به‌طور کلی «ساختار نظام بانکی» و «تأمین مالی شرکت‌های اقتصادی متوسط و کوچک در بخش کشاورزی» باید رویکردها و سازوکارهای مناسبی برای شناسایی و حمایت از کارآفرینان کشاورزی و روستایی داشته باشند. این ساختار همچنین باید با «ایجاد زیرمجموعه‌های مربوط» و «اتخاذ شیوه‌های نوین» اقدام به جذب سرمایه‌گذاری کند.
از طریق نشست سراسری سرمایه‌گذاری کشاورزی ایران، امکان ارتباط سرمایه‌گذاران و فعالان تجاری در زمینه کشاورزی فراهم می‌شود. در نشست بین المللی تأمین مالی و سرمایه‌گذاری کشاورزی ایران، اطلاعات بازار استراتژیک در زمینه‌هایی مانند: زمین‌های کشاورزی و دارایی‌های زیربنایی، فرصت سرمایه‌گذاری خصوصی، شرکت‌های سهامی عام در این بخش، سرمایه‌گذاری پایدار و تأثیرگذار، تولید مواد غذایی و آموزش اولیه کشاورزی ارائه شد. 
این نشست فضای کم‌نظیری برای یادگیری و مشارکت بصیرانه و دانش شراکت به وجود آورد که این امر از طریق گفتگوهای تعاملی، مباحث ترکیبی، مطالعات موردی ارائه شده توسط کارشناسان و فعالان این صنعت، صورت پذیرفت. یاداور می‌شود نخستین نشست بین‌المللی تأمین مالی و سرمایه‌گذاری کشاورزی ایران، ششم و هفتم تیرماه سال جاری در تهران برگزار می‌شود. با توجه به اثربخشی این نشست و امید به توسعه سرمایه‌گذاری کشاورزی و جذب سرمایه خارجی، مروری داریم بر کارگاه بین‌المللی سرمایه‌گذاری که در بهمن ماه سال گذشته در تهران برگزار و مورد توجه مدیران ارشد قرار گرفت.

از مزایای سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی باید استفاده شود

متوسط جذب سرمایه‌های خارجی در بخش کشاورزی در بهترین شرایط طی پنج سال اخیر سالانه حدود 45 میلیون دلار بوده که نشان می‌دهد امکانات بیشتری باید برای جذب این سرمایه‌ها ایجاد شود. دکتر حسین شیرزاد، دستیار وزیر جهاد کشاورزی و مجری سرمایه‌گذاری‌های خارجی در بخش کشاورزی و معاون کنونی وزیر و رئیس سازمان مرکزی تعاون‌روستایی، با اعلام این مطلب در کارگاه اجرایی آخرین مدل‌های تأمین مالی و سرمایه‌گذاری کشاورزی ایران گفت: ظرفیت جذب سرمایه‌های خارجی در این بخش طی پنج سال اخیر سالانه 200 میلیون دلار بوده است.
وی، با اشاره به مزایای حاصله از استفاده بیشتر برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی اظهار داشت: نیروهای انسانی آموزش دیده، دسترسی آسان به مواد خام و منابع طبیعی ارزان، امکانات بازار داخلی و مجاورت با سایر بازارهای منطقه‌ای، معافیت 100 درصدی گمرکی واردات ماشین‌های خط تولید صنایع پیشین و پسین کشاورزی و هزینه‌های پایین تولید و خدمات عمومی از جمله مزیت‌های سرمایه‌گذاری‌ها در بخش کشاورزی به حساب می‌آید.
مجری سرمایه‌گذاری‌های خارجی در بخش کشاورزی با تأکید بر تقویت دیپلماسی بخش کشاورزی برای ورود سرمایه‌های خارجی، درباره اولویت‌ها و سیاست‌های بخش کشاورزی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی گفت: احداث گلخانه‌ها، تولید و تکثیر و پرورش آبزیان به‌ویژه پرورش ماهی در قفس، احداث کارخانه‌های صنایع تبدیلی، فرآوری گیاهان دارویی و محصولات باغی مزیت‌دار، انتقال تکنولوژی نژاد اصیل و بهره‌ور دام گوشتی و شیری، سرمایه‌گذاری خارجی مشترک برای تولید و تکثیر بذور مقاوم به شوری و خشکی، تولید و صادرات دارو و واکسن دام و طیور، کود پتاسه، فسفاته و سموم کشاورزی و انتقال تکنولوژی‌های نوین در تولید و صادرات ماشین‌ها و ادوات کشاورزی در مراحل کاشت، داشت و برداشت از اولویت‌های سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی هستند. شیرزاد با بیان اینکه بخش خصوصی و تعاونی‌های کشاورزی باید در این حوزه‌ها، شرکای خارجی پیدا کنند تصریح کرد: ساختار سنتی تعاونی‌های کشاورزی کارایی و جذابیتی برای جذب سرمایه‌های خارجی ندارند.
تعاونی‌ها باید به سمت ساختارهای حرفه‌ای، شرکت مدیریت صادارت و برندسازی حرکت کنند، زیرا این شرکت‌ها در چارچوب زنجیره‌های تولید قرار دارند و ارزش افزوده به داخل زنجیره‌ها برمی‌گردد. وی در ادامه، اعلام کرد: تجهیز و نوسازی اراضی شالیزارهای استان‌های شمالی، احداث شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی خوزستان، اجرای سامانه‌های نوین آبیاری، احداث شبکه‌های زهکشی اراضی کشاورزی استان گیلان، اجرای عملیات آب و خاک و عملیات زیربنایی پرورش ماهی در قفس از طرح‌های اولویت‌دار برای بهره‌مندی از فاینانس خارجی هستند. مجری سرمایه‌گذاری‌های خارجی بخش کشاورزی با اعلام این خبر که وزارت جهاد کشارزی برای جذب سرمایه‌های خارجی در شهرک‌های کشاورزی مشوق‌هایی را ارائه داده، افزود: ارائه تضمیین‌های لازم سرمایه‌گذاری، امکان بازگشت سود سرمایه، اجاره بلند مدت زمین با نرخ‌های پایین و اعطای تسهیلات بانکی از جمله مشوق‌های سرمایه‌گذاری خارجی در این شهرک‌ها است.
شیرزاد، این بسته تشویقی را برای جلب سرمایه‌های خارجی در شهرک‌های کشاورزی جذاب توصیف و خاطرنشان کرد: بخش خصوصی و تشکل‌ها با استفاده از این بستر می‌توانند شریک خارجی پیدا کنند.

بدون تغییر نگرش اتفاقی نخواهد افتاد!

دکتر پیمان مولوی، دبیر کل دبیرخانه نشست بین‌المللی تأمین مالی و سرمایه‌گذاری کشاورزی ایران، موسس و مدیرعامل شرکت یورو اینوست انگلستان، بنیانگذار و رئیس هیأت مدیره شرکت Business Courses‌، عضو هیأت مدیره شرکت کارا تجارت الیت و چندین شرکت معتبر داخلی و خارجی دیگر، در این نشست اتفاق‌های قابل توجه در حوزه سرمایه‌گذاری خارجی را مستلزم تغییر نگرش دانست و گفت: جهان تغییر کرده اما این تغییر در ایران به سختی و با مقاومت زیاد در حال انجام است. وی با تشریح آماده‌سازی درباره تأمین سرمایه خارجی در بخش کشاورزی افزود: اولین سوالی که از سرمایه‌گذاران می‌پرسیم این است که جهان مالی ایران را چگونه ارزیابی می‌کند. برای آن‌ها در وهله اول تولید ناخالص داخلی ایران مهم است که امسال نزدیک به 425 میلیارد دلار بود و به‌صورت طبیعی جزو 30 کشور اول جهان قرار داریم.
بنیانگذار شرکت یورو اینوست انگلستان ادامه داد: ما یک درصد جمعیت جهان را دارا هستیم اما تنها 4/0 درصد تولید ناخالص جهان را به خود اختصاص دادیم و این میزان فاصله بین جمعیت و تولید ناخالص داخلی برای سرمایه‌گذاران مهم است. مولوی با طرح این سوال که "آیا می‌دانید هر سال در دنیا چقدر پول ایجاد می‌شود" تصریح کرد: هزار و دویست میلیارد دلار پول جدید هر سال در دنیا ایجاد می‌شود. اما با توجه به اظهارات وزرای دولت، به اندازه کل اقتصاد ایران (معادل یک سوم پول ایجاد شده در جهان) پول در کشور نیاز است. حال در بین این همه کشور آیا سایز اقتصادی کشور ما جوابگوی تقاضایمان هست؟ وی با انتقاد از مدیریت سرمایه داخلی بیان کرد: 800 میلیارد دلار در اقتصاد ایران وارد شد با این حال می‌گوییم چرا پول برای سرمایه‌گذاری وجود ندارد. این درحالی است که 30 درصد پول‌هایی که در دنیا ایجاد می‌شود امکان جذب در اقتصاد بین‌الملل پیدا می‌کند. عضو هیأت‌مدیره شرکت کارا تجارت الیت، با طرح سوال‌هایی در این خصوص افزود: چرا 70 درصد پول سرمایه‌گذارانی که این همه پول دارند در بانک‌های توکیو و سوییس بهره منفی می‌خورد؟ چرا این پول‌ها در ایران سرمایه‌گذاری نمی‌شود؟ مولوی با اشاره به جدول رتبه بندی اعتباری بین‌المللی اظهار داشت: تقریبا همه ما به مهمترین عامل جذب سرمایه‌گذاری آشنا نیستیم. براساس این جدول بالاترین رتبه اعتباری و به عبارتی کم ریسک‌ترین رتبه برای یک کشور و یا یک شرکت تریپل A است. هرچه به سمت پایین جدول حرکت می‌کنیم علاوه بر بالا رفتن ریسک، نرخ هزینه تأمین مالی نیز افزایش می‌یابد. وی با مقایسه رتبه اعتباری ایران درحال حاضر با بهترین زمان خود در سال 81 افزود: رتبه اعتباری امروز ایران که وابسته به رتبه شرکت‌های داخلی است را اگر B+ بدانیم، و با توجه به اینکه امکان هزینه سرمایه بنگاه‌های فعال در ایران زیر 25 درصد وجود ندارد همه این موارد یعنی تعاونی‌ها، شرکت‌ها و افراد فعال کشور در حال از دست دادن قدرت رقابت بین بنگاهی خود تقریبا به‌طور کامل هستند. اگر محصولی هم صادر می‌شود به‌خاطر آب، انرژی و یا نیروی انسانی ارزان قیمت است.
رئیس هیأت مدیره شرکت Business Courses‌، با تشریح این موضوع که پس با این شرایط چرا سرمایه‌گذارانی خارجی در ایران اقدام به تولید محصولات مختلف می‌کنند، گفت: یکی از دلایل آن بالا بودن بازده مورد انتظار در ایران است. مولوی با اشاره به راهکارها به‌منظور افزایش ارتباط سرمایه‌گذاران و فعالان تجاری با تبیین ساختار پروژه‌ها بیان کرد: کارفرما، پیمانکار، بهره‌بردار و سرمایه اضلاع این ساختار پروژه‌ای محسوب می‌شود. فعالان اقتصادی دنیا برای شروع طرح از دیدگاه کارفرما آغاز می‌کنند در حالی‌که در ایران، فعالین از ضلع سرمایه وارد می‌شوند. وی ادامه داد: اگر سرمایه‌گذاری امکانات دارد، پروژه‌هایش اولویت‌دار هستند خود را باید به سرمایه‌های ایتالیایی، چینی، ژاپنی، اسپانیایی که در راه است وصل کند. اگر شرکت‌های خارجی اقدام به تأسیس فروشگاه‌های مختلف می‌کنند برای این است که پول نقد است و این‌ها اقدام به سرمایه‌گذاری و تعریف پروژه که چند سال بعد به بهره‌برداری برسد نخواهند کرد. مدیرعامل شرکت یورو اینوست انگلستان نیاز نداشتن به سرمایه‌گذار مشترک را منوط به عواملی دانست که در تشریح آن‌ها اظهار داشت: اگر بانک مرکزی نرخ بهره را 5 درصد اعلام کند و از طرف دیگر بورس فرصتی ایجاد کند که هر پولی از بانک درمیاد به‌جای تبدیل شدن به دلار و سکه طلا، در بورس سرمایه‌گذاری شود آن موقع می‌توان گفت که نیاز به سرمایه‌گذار مشترک برای هزینه سرمایه ندارید.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۷  و ۲۱۸ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow