سیاستگذاری کشاورزی
دانه فلفل سیاه و خال مه رویان سیاه

در باب ضرورت استفاده از
مشاورین و مدیران خارجی در بخش کشاورزی 

دانه فلفل سیاه و خال مه رویان سیاه

نویسنده: مهندس ابوالقاسم گل‌باف

ورزش البته که خوب و مثلاً فوتبال سرگرم‌کننده و نشاط آفرین است، اما در امنیت غذایی نقشی ندارد. تأثیرگذاری آن در قیاس با ایجاد اشتغال ملی همچون بخش کشاورزی صفر است، با این همه، برای ورزش، مربی از خارج می‌آورند، مشاور، کارشناس و حتی بازیکن، توپ و کفش بازی، حتماً باید برند باشد، حتی سوتی که در آن می‌دمند! 
اما قبیله من، کشاورزان و هر آنکس که با آب و زمین و موجودات زنده سروکار دارد و برای رفع گرسنگی، محصول و ثروت تولید می‌کند کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. 
در کشاورزی کسی توجه نمی‌کند فرق بین میانگین 5/2 تا 3 تن برداشت گندم با 10 تن در هکتار یعنی چه! 
زندگی کشاورز اروپایی که 80 تن سیب زمینی در یک هکتار برداشت می‌کند با زندگی سیب زمینی کار ایرانی با 25 تن همین محصول در هکتار چه تفاوتی دارد. چرا ده‌ها هزار کشاورز ایرانی 2 و 3 تن در هکتار گندم برداشت می‌کنند و چند نفر انگشت شمار گندمکار نمونه ایرانی 8 تا 10 و 12 تن! درحالی که فاصله بین کشاورزان اروپایی در میزان برداشت مثلاً گندم در واحد سطح بسیار کم و همگی نزدیک به عالی است. 
مرغداری امریکایی و هلندی و المانی که با یک کیلو و 400 گرم دان یک کیلو گوشت مرغ و آن هم مرغ سایز و یا پروتئین بالا و چربی کم تولید می‌کند و کمتر از 5 درصد تلفات دارد با مرغدار ایرانی که 2 کیلو و گاهاً بیشتر دان مرغ مصرف می‌کند تا یک کیلو گوشت به دست بیاورد و سرانه مصرف واکسن و داروی مرغداری و آنتی‌بیوتیک او تا 3 برابر مرغدار غربی است و تلفات 15 تا 20 درصد هم دارد در مقام مقایسه نسبت هزینه = فایده او چگونه است. 
چرایی این تفاوت بر ما کشاورزان بسیار واضح و مبرهن است زیرا: 
• فرزندان آن‌ها قبل از دانشگاه در بازدید از مزارع و دامپروری‌ها حضور می‌یابند و با اصول کشاورزی مدرن و پیشرفته صنعتی آشنا می‌شوند. در کتاب‌های درسی آن‌ها مطالب زیادی از کشاورزی وجود دارد.
• اراضی 100 هکتاری و 500 هکتاری دانشکده‌های کشاورزی آنان و دامپروری‌هایشان محل تاخت و تاز کشت و کار، آموزش و پرورش است و دانشجو تلفیقی از کلاس و مزرعه را می‌گذراند اما دانشکده‌های ما، عمدتاً در آپارتمان‌هایی پر از اسلاید و جزوه و فیلم و مقالات ISI و پایان نامه خریداری شده و... فقط فارغ التحصیل نظری(pure scinece) استخراج می‌کند.
این است که حتی تفاهم‌نامه امضا شده بین وزارت کشاورزی ایران با بزرگترین دانشگاه کشاورزی هلند (واخنینگن) در عمل، کمتر بروز و ظهور کند و احتمالاً در حد همان تفاهم‌نامه و روی کاغذ می‌ماند چرا که بخش خصوصی مجری آن نیست.
•    مهم‌تر اینکه در ایران، مراکز آموزش فنی (Practical Science) نداریم و دانشگاه‌های جامع علمی و کاربردی، زیر سایه سنگین دانشگاه‌ها به بن‌بست رسیده‌اند.
• در هیچ کشور اروپایی تعداد پرسنل و کارشناسان و مدیران وزارت کشاورزی آن‌ها با حدود 200 میلیارد یورو تولید و 80 – 90 میلیارد یورو صادرات کشاورزی به 5 هزار نفر نمی‌رسد و همان تعداد اندک هم در مناطق کشاورزی مستقر هستند اما وزارت کشاورزی ما، چون جهاد کشاورزی است 75 هزار نیروی شاغل، ثابت، بیمه‌ای، حقوق بگیر و حدود 25 هزار پرسنل حاشیه‌ای دارد و فقط در استان تهران حدود 200 هزار مترمربع برج و ساختمان و اداره را با نیرو و میز و صندلی اشغال کرده‌اند. که حداقل 25 هزار نفر به‌عنوان پیش خدمت، نظافتچی، آبدارچی، نگهبان، باغبان، محافظ، حراست، نامه‌بر، تایپیست، تعمیرکار، راننده، هدایت‌کننده و... دارند که کارشان هیچ ربطی به کشاورزی ندارد. 
• در دیگر کشورها، در هر زمینه که کمبود و ضعفی مشاهده می‌شود بدون ادعا، آن را اعلام و از کشورهای پیشرفته‌تر از خودشان مشاور، مدیر، پیمانکار، سرمایه‌گذار، شریک و... به‌کار می‌گیرند. 
وزیر کشاورزی ما، هنگامی که در رأس یک هیأت برای بازدید از کشاورزی و نوآوری‌های دنیای پیشرفته به خارج می‌رود هیأتی از دولتی‌ها در کنار وی هستند در حالی که صرفا و تنها حضور وزیر ضروری است و سایر اعضاء هیأت فقط باید فعالان بخش خصوصی باشند. 
در دولت یازدهم، مهندس نعمت زاده وزیر وقت صنعت، معدن، تجارت رسما اعلام کرد مشاور و مدیر خارجی می‌تواند در پیشبرد اهداف صنعتی، اقتصادی، ما را یاری رساند اما در کشاورزی کسی این نظریه و درخواست ملی را مطرح نکرد. اینک که جبراً نهاده‌های کشاورزی، زراعی، باغی، دامی (انواع بذور و هیبرید، مواد تکنیکال سموم دفع آفات، ماشین‌آلات کاشت، داشت، برداشت، اسپرم، لاین و...) را از خارج وارد می‌کنیم، نیازمند استخدام مشاور و مستشار کشاورزی خارجی، استاد دانشگاه، مدیر و پیمانکار از کشورهای صاحب نام و صاحب فن هستیم.
خوشبختانه در حال حاضر بانک کشاورزی با دید توسعه‌ای برای استخدام مشاور خارجی اقداماتی انجام داده و بسیاری از اتحادیه‌ها و شرکت‌های بخش خصوصی مشاور خارجی را در استخدام اهداف خود قرار داده‌اند. 
به نظر می‌رسد دعوت از اساتید و کارشناسان خارجی و اعزام آن‌ها به دانشگاه‌ها و مراکز تولید و توجیه و آموزش کشاورزان، نوآوری‌ها و دانش فنی را به آنان منتقل کنند. 
حدود 20 سال قبل شرکت‌های پیشرو مانند «تکنوژن» دامداران و کشاورزان ایرانی را در معنای عام Practical Training Center برای بازدید از فارم‌ها و مزارع اروپا به خارج می‌بردند. آن زمان رکورد شیر گاوهای ایران 18 تا 20 لیتر بود که پس از این بازدیدها با استفاده از دانش مشاوره و انتقال دانش فنی به 37 تا 40 کیلو و حتی بیش از هلند رسید.
در آن صورت قطعا فاصله بین میانگین برداشت محصول در ایران و اروپا و البته بین کشاورزان معمولی و نمونه‌های ملی ایران کاهش خواهد یافت و قیمت تمام شده محصول نیز کم می‌شود و کشاورزی از معیشتی به اقتصادی تغییر مسیر می‌دهد.

سرمقاله دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۷  و ۲۱۸ - سال ۱۳۹۷

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow