سیاستگذاری کشاورزی
گنجينه 20 ساله شماره چهارم

برگي از مطالب

گنجينه 20 ساله

سال اول شماره چهارم

زماني كه در مهرماه سال 1377 اولين شماره نشريه " دام، كشت و صنعت" به زيور چاپ آراسته شد شايد كمتر كسي فكر مي‌كرد كه نشريه‌اي در حال شكل‌گيري است كه با مباحث كارشناسي و تخصصي گاهاً بتواند وزارت جهاد كشاورزي را به چالش كشيده و خط‌مشي براي آن ارائه دهد.
حال پس از گذشت بيست سال از آغاز و انتشار آن تصميم گرفتيم تا نگاهي كوتاه و گذرا به مطالب آن روزگار و مباحث و مسائل آن داشته باشيم. تا بدانيم دغدغه‌هاي وزارتخانه و بخش كشاورزي در آن زمان چه بوده و برنامه‌هاي بلند مدت و كوتاه مدت آن چه ميزان به تحقق رسيده است.
مطالبي كه شايد در ذهن كمتر كسي باقيمانده باشد، اما جالب آنكه بعضي از آن‌ها هنوز به‌عنوان مسئله روز در حال نقد و بررسي است. مطالب منتخب اين شماره از چهارمين شماره مجله در سال 1378 مي‌باشد كه تقديم علاقه‌مندان مي‌شود.

آبْ ضايع، زمينْ باير، كارگرْ مهاجر، مهندسْ بي‌كار
(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله، سال 1378، صفحه 4)

كشورهاي هلند و ژاپن به دليل كمبود اراضي، اقدام به ايجاد اراضي مصنوعي و پيشرفت در دل درياها كرده‌اند. درحالي كه ميليون‌ها هكتار از زمين‌هاي مستعد كشور ما به صورت باير درآمده است. تمام برنامه‌هاي اصلاح اراضي، تسطيح و عمران اراضي، يكپارچه‌سازي اراضي، سياست كشت منطقه‌اي، ايجاد كانال‌هاي درجه 3 و 4، تسطيح و واگذاري اراضي زير شبكه سدها و... تحت الشعاع سياست قرار گرفته است.
حتي در مجلس نيز چنانچه نماينده‌اي وزير كشاورزي يا جهاد سازندگي را زير سؤال مي‌برد رنگ بوي سياست بيشتر از آن مي‌بارد تا هدف رفع معضلات كشاورزي و دامپروري كشور، كسي از وزراي مربوطه نمي‌پرسد چرا تسهيلات و اعتبارات در بخش زيربنايي تسطيح و همچنين طرح واگذاري اراضي به ده‌ها هزار فارغ‌التحصيل كشاورزي بي‌كار به‌كار گرفته نمي‌شود.

اهميت دستيابي به شبكه اطلاع‌رساني اينترنت و نقش آن در پيشرفت اقتصادي

(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله، سال 1378، صفحه 12)

شاهراه‌هاي ارتباطي و اطلاعاتي در بيشتر تحقيقات علمي، صنعتي، پزشكي، كشاورزي و اجتماعي آن چنان تسهيلاتي را پديد آورده‌اند كه دگرگوني‌هاي بنيادي در ساختار نظام تحقيقات، توسعه و آموزش ملي يكي دو دهه آينده، امري قطعي به نظر مي‌رسد.
همچنان كه انقلاب صنعتي، تغييرات بنياديني را در دنيا ايجاد كرد و جهان را از جامعه كشاورزي به جامعه صنعتي با سلطه ساخت اقتصادي تبديل كرد با اينترنت و شبكه‌هاي اطلاعاتي نيز انقلابي در فرهنگ بشري پديد خواهد آمد و با توجه به اين كه اطلاعات هر روز رشد فزاينده‌اي دارند، از اين رو آينده متعلق به كساني است كه خود را براي آن آماده كرده باشند.

روند مبارزه با آفات و بيماري‌هاي گياهي 
(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله، سال 1378، صفحه 21)

تركيبات شيميايي مورد مصرف در كشاورزي در طول چند دهه گذشته از يك‌سو استفاده‌هاي شايان توجهي را در زمينه كنترل آفات و بيماري‌هاي گياهي و حفظ محصولات كشاورزي به همراه داشته و از سوي ديگر زيان‌هاي عظيم و گاه جبران‌ناپذيري را در مقابل با تعادل طبيعت و حفظ محيط‌زيست برجاي گذاشته است. در شرايط فعلي بهتر است مبارزه بيولوژيك را به‌عنوان يكي از عوامل مبارزه تلفيقي كه هدف از آن كاهش مصرف سموم شيميايي است قبول كنيم. 
پيدايش نژادهاي مقاوم افات و موجودات ذره‌بيني در برابر مصرف بي‌رويه سموم شيميايي، تشديد فعاليت حياتي و طغياني شدن آفات به دليل نابودسازي رقباي طبيعي (پارازيت – پرداتور) آلودگي محيط‌زيست انسان به علت پايداري باقي‌مانده سموم از جمله مواردي است كه محققان و دست‌اندركاران گياه‌پزشكي را در امر مبارزه بيولوژيك با آفات و امراض نباتي به‌طور جدي تشويق مي‌كند. بايد بپذيريم كه هر ساله، نزديك به يك سوم محصولات كشاورزي ما در اثر آفات، امراض و علف‌هاي هرز از بين مي‌روند.

عوامل موثر بر توسعه سيستم‌هاي آبياري تحت فشار در ايران 
(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله سال 1378، صفحه 14)

دولت جمهوري اسلامي ايران در برنامه‌هاي اول و دوم توسعه اقتصادي، توجه قابل ملاحظه‌اي به افزايش بهره‌وري آب و بهبود بازده آبياري در كشاورزي كرده است. در اين راستا، افزايش بازده آبياري از طريق گسترش سيستم‌هاي آبياري تحت فشار در اولويت سياست‌هاي بخش كشاورزي قرار گرفته است. با اين همه گسترش و توسعه سيستم‌هاي آبياري تحت فشار با مسائل و مشكلات فني، اقتصادي و اجتماعي متعددي روبه رو است. 
در مطالعه جاري، مسائل و مشكلات موجود در اين زمينه در استان همدان، مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج حاصل نشان داد كه عوامل فني، تكنيكي، اقتصادي و اجتماعي، نقش تعيين‌كننده‌اي در توسعه اين سيستم‌ها دارند كه توجه نكردن به هريك از آنها مي‌تواند موجب عدم موفقيت پروژه‌هاي تحت فشار شود. از طرف ديگر، نبودن توسعه كافي و عقب‌ماندگي ساير بخش‌هاي اقتصادي، مرتبط با گسترش اين سيستم‌ها، تبديل به عامل بازدارنده اين فن‌آوري شده است. اضافه بر آن، كمبود آب و زياد بودن نسبت زمين به آب از عوامل موثر بر توسعه اين سيستم‌ها مي‌باشد. براي رسيدن به اين هدف‌ها، فرضياتي به شرح زير مطرح شد: 
1- توجه نداشتن به عوامل فني و اقتصادي موجب كاهش گسترش سيستم‌هاي آبياري شده است. 
2- توسعه نيافتن ساير بخش‌هاي اقتصادي مرتبط با گسترش آبياري‌هاي تحت فشار، تبديل به عامل بازدارنده استفاده مطلوب از اين فن‌آوري شده است. 
3- كم‌آبي و زياد بودن نسبت زمين به آب، عامل موثري در توسعه آبياري‌هاي تحت فشار است.

روش‌هاي علمي بازاريابي مواد غذايي 
(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله سال 1378، صفحه 26)

صنايع غذايي علاوه بر نقش خاصي كه در اقتصاد داخلي دارد مي‌تواند تأثير بسزايي در امر صادرات غيرنفتي داشته باشند. اين صنايع در مقايسه با ساير صنايع، داراي كمترين ميزان وابستگي به مواد اوليه خارجي است و 11 درصد از اشتغال صنعتي كشور را به خود اختصاص داده است. 
مهمترين عواملي كه در فرايند بازاريابي، توسط مديران بازاريابي مورد بررسي قرار مي‌گيرد عبارت است از: محصول توليدي، چگونگي توزيع، تعيين قيمت، پيشبرد فروش، قدرت سياسي، روابط عمومي و بسته‌بندي در سيستم‌هاي پيشرفته.
فعاليت‌هاي مربوط به صنايع غذايي فرآوري شده از 3 پايه اصلي شامل خريد و تداركات، فرآوري و بازاريابي تشكيل مي‌شود. 

سيماي حال و آينده كشاورزي استان سيستان و بلوچستان 
(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله، سال 1378، صفحه 31)

استان سيستان و بلوچستان با وسعتي بالغ بر 186 هزار كيلومترمربع متجاوز از 4/11 درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده است اين استان داراي 300 كيلومتر مرز آبي با درياي عمان و 1100 كيلومتر مرز خاكي با كشورهاي افغانستان و پاكستان است. 
يكي از اهم برنامه‌هاي توسعه‌اي سازمان كشاورزي به زيركشت بردن حدود 8 هزار هكتار اراضي بسيار مناسب آبخور سد پيشين است كه جهت به اجرا درآوردن اين پروژه مهم و ساير طرح‌هاي اشاره شده بايد اعتبارات و تسهيلات بانكي مناسبي در اختيار اين سازمان قرار داده شود تا سازمان كشاورزي علاوه بر اجراي برنامه‌هاي وزارتي و موظف خود قادر باشد پروژه‌هاي سرنوشت‌ساز زهكشي، يكپارچه‌سازي اراضي سيستان و همچنين احداث بندهاي خاكي و كانال‌هاي آبياري و سيستم‌هاي تحت فشار و درنهايت احداث و احياء باغات جديد و موجود را در بلوچستان به اجرا درآورد. 
وجود اراضي قابل توسعه، امكان مهار آب‌هاي سطحي حاصل از بارندگي‌ها، بالا بردن بازده توليد، اقليم‌هاي مناسب كشت نباتات گرمسيري و نيمه‌گرمسير، سردسيري، امكان كشت چند محصول در سال در اراضي مركزي و جنوب استان، استعداد فراوان استان در توليد خرما، پسته، مركبات، انبه، موز، سبزيجات زمستانه، گل و گياهان زينتي و توليدات صادراتي، توان توليدي خاصي به اين استان داده و مي‌تواند با افزايش كمي و كيفي محصولات چه از نظر توسعه كشت و چه افزايش در هكتار، امكانات اشتغال و ايجاد درآمدهاي جديد را به خوبي فراهم آورد. 
صرف نظر از تنگناهاي متعدد، ظرفيت‌هاي فراوان و بالقوه منطقه از نظر خاك – آب و هواي مناسب كشاورزي – امكان مهار آب‌هاي سطحي و بهبود سيستم آبياري – بهبود روش‌هاي توليد و افزايش توانايي مكانيزاسيون – امكان افزايش توان سرمايه‌گذاري ساكنان استان و درنهايت به‌كارگيري و استفاده به‌جا از كليه امكانات موجود، يك كشاورزي سودآور و علمي قابل اتكا را در آينده نزديك بشارت مي‌دهد كه اين امر، علاوه بر توسعه بخش كشاورزي به‌خودي خود موجب حفظ موقعيت زيستي و توليدي اين سرزمين مرزي مهم شده و به‌خصوص بهبود اوضاع زيستگاه‌ها و تأمين اكوسيستم مناسب جهت افزايش توانايي‌هاي توليد كشاورزي به‌عنوان اساسي‌ترين و سازنده‌ترين زيربناي حفظ جمعيت و استقرار آن در شرايط سخت استان و تلطيف شرايط زندگي مي‌باشد. 

تازه‌هاي توليد انبوه پودر چربي گياهان براي اولين بار در كشور 
(گزيده‌اي از مطلب شماره 4 مجله، سال 1378، صفحه 60)

در ايران سالانه حدود 700 ميليون دلار ارز بابت اقلام غذايي مورد نياز دام و طيور و آبزيان از قبيل ذرت، سويا، پودرماهي و جو هزينه مي‌شود. با توجه به كمبود چشمگير منابع انرژي، ذرت بالاترين سهم ارزبري را در ميان اين اقلام به خود اختصاص داده است. با افزايش قيمت جهاني ذرت و ديگر مواد مانند جو و نياز به افزايش كمي توليدات دامي، يافتن راه‌هايي جهت رفع كمبود انرژي ضروري به نظر مي‌رسد.
در مورد چربي‌ها بايد عرض كرد كه با توجه به انرژي بسيار بالايي كه دارند (25/2 برابر هيدرات‌هاي كربن) مي‌توانند منبع غذايي بسيار مناسبي جهت تغذيه دام و طيور باشند و ليكن آزمايش‌هاي متعدد در خارج از كشور نشان داده است كه استفاده از چربي‌ها به صورت فرآوري نشده در جيره دام و طيور، موجب بروز مشكلات متابوليكي عديده‌اي شده است و از اين رو در كشورهاي صنعتي، چربي‌ها به خصوص اسيدهاي چرب گياهي يا حيواني در طي مراحل مختلفي، تغيير شكل داده به نحوي كه محصول نهايي پس از اين فرآيندها به پودر چربي تبديل مي‌شود. 
چربي‌ها همچنين علاوه بر انرژي فوق العاده بالا، منبع بسيار مناسبي براي ويتأمين‌هاي A/D/E و اسيدهاي چرب ضروري مانند لينولنيك مي‌باشند.

نشریه دام و کشت و صنعت - شماره ۲۱۷  و ۲۱۸ - سال ۱۳۹۷
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow