اخبار و رویدادهای کشاورزی
دانشنامه واژگان نقبایی

دانشنامه واژگان انگلیسی، فارسی نقبایی، کاملترین در جهان و ایران

دانشنامه واژگان نقبایی

یاور محققین و دانشجویان کشاورزی، زیست شناسی، جانورشناسی، گیاه شناسی و...

اخیراً تازه ترین و کامل ترین دانشنامه واژگان انگلیسی فارسی جهان پس از 14 سال تحقیق و مطالعه توسط یک استاد ایرانی تدوین شده و به پایان رسیده است.

دکتر "سیدرضا نقبائی لنگرودی" استاد زبان شناس ایرانی، در اینباره گفت: این دانشنامه واژگان انگلیسی فارسی، با برخورداری از حدود یکصدو هفتاد هزار مدخل، پس از 14 سال تحقیق و مطالعه و با بررسی منابع متقدم و پیشین، تدوین شده و به همین جهت کامل ترین و جامع ترین دانشنامه واژگان حال حاضر در جهان به شمار می آید و برای همه محققان و اساتید دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی سراسر جهان قابل استفاده و دارای کاربرد می باشد.

          وی افزود: این اثر یازده جلدی که به تایید مرکز توسعه فناوری، اطلاعات و رسانه های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسیده، بزودی با نام "دانشنامه واژگان نقبائی" رونمایی خواهد شد. همچنین در این اثر تلاش شده از منابع مختلف علوم انساني (فلسفه، منطق، علوم سياسي، حقوق، روانشناسي، علوم اجتماعي و غیره)، علوم تجربی (پزشکی، زیست شناسی، شیمی، فیزیک، جانورشناسی، گیاه شناسی و غیره) ریاضی (جبر، هندسه و غیره) و هنر (سینما، رسانه های مکتوب، دیداری و شنیداری، تئاتر، موسیقی، نقاشی و غیره) بهره برداري و معادل گذاری مدخلها صورت گیرد.

این استاد ایرانی زبان شناس با اشاره به دیگر کارکردهای این دانشنامه، اظهار داشت: یکی از مهمترین کارکرد های این اثر این است که در تهیه و تدوین آن تلاش شده به کارکردهای رسانه نیز توجه وافر شود، یعنی این اثر دارای سه کارکرد عمده رسانه (کارکرد اطلاعاتی خبری، کارکرد آموزشی و کارکرد تفریحی) است. به بیان ساده تر می توان گفت مخاطب اثر می تواند با توجه به روایی و داستانی بودن کتاب، جذب آن شود و از حرف a تا حرف z را مطالعه و دنبال نماید (کارکرد تفریحی) و ضمن دریافت اطلاعات و اخبار مربوط به هر مدخل (کارکرد اطلاع خبری) به امر فراگیری و یادگیری و تغییر در ایستار و رفتار (کارکرد آموزشی) بینجامد، کاری که بسیاری از رسانه های مکتوب حتی در وسعت و گستره کاری کوچکتر قادر به انجام آن نیستند.

   دکتر نقبایی درخصوص منابع مورد استفاده برای تدوین این اثر گفت: در نگاه نخست، فرهنگ پيشرفته لانگمن (Advanced Longman Dictionary)، فرهنگ آمريکن هريتچ (American Heritage Dictionary) و فرهنگ مصور آکسفورد (Illustrated Oxford Dictionary) کاملا مورد بررسي و مطالعه قرار گرفتند. در اين فرهنگها، به عنوان منبعي معتبر، مي‌توان اساس و ريشه اصطلاحات را بخوبي پيدا کرد؛ گرچه تضادهايي در بين اين فرهنگها نسبت به ريشه واژه‌ها مي‌توان ديد. سپس معناي فارسي واژه‌هاي کليدي کاربردي بصورت توصيفي آورده شد. البته بعضا از فرهنگهاي فارسي مانند فرهنگ آريانپور، فرهنگ معاصر، فرهنگ حییم و غیره نيز براي ذکر معناي فارسي استفاده گرديده است.

    جستجو و تحقيق در اينترنت نيز يکي ديگر از مواردي بود که حجم عظيمي از زمان و فضاي اثر را به خود اختصاص داد. گرچه در مبحث اعتبار مقولات اينترنتي و بهره‌گيري از مواد آن اختلاف نظرهايي وجود دارد، ولي براي اعتباربخشي، سعي شد تا به منابع معتبر تحت وب مانند بريتانيکا (Britannica.com)، ويکي پديا (wikipedia.org)، دیکشنری دات کام (dictionary.com) سايتهاي تخصصي دانشگاهها، شبکه‌هاي تلويزيوني، رسانه‌اي و مراکز علمي اينترنتي مراجعه شود. با مراجعه به بخش منابع و مراجع کتاب مي‌توان به ميزان بهره‌گيري اثر حاضر از پايگاههاي اطلاعاتي پي برد.

با توجه به موارد ذکر شده، "دانشنامه واژگان نقبائی" با برخورداري از حدود یکصد و هفتاد هزار مدخل، اهداف عمده زير را دنبال مي‌کند:

1.       مطالعه و بررسی مدخلها از منظر ريشه لغات، ارائه منطقي و سيستماتيک آنها: ارائه و عرضه مدخلها به شیوه ای صورت گرفته که مخاطب پس از مطالعه واژگان اصلي، با شاخه‌ها و مشتقات ديگر آن نيز آشنا شود. اين مهم به اين دليل مورد توجه است که مخاطبان بتوانند دامنه و دانش واژگاني خود را ارتقا دهند. گاه با رجوع به يک واژه مي‌توان 30 تا 40 واژه را در ذهن خود جاي داد. براي مثال، با ورود به مدخل Avert به معناي (برگرداندن‌، گردانيدن‌، منحرف‌ كردن) به ريشه vert يا vers، به معناي تغيير و تحول برخورد مي‌کنيم که خود سنگ بناي اصطلاحات کاربردي دیگری مانند subvert, converse, convert, reverse, revert, invert, inverse, divert, diverse, diverse, verdict و version و غیره است. فراتر از آن، سعي شده تا در مواردي، اصطلاحات انگليسي بصورت نسبي يا کامل در متن يا پس از اتمام جمله ذکر شود؛ يعني عبارت انگليسي "سايز و اندازه كاغذ استاندارد اروپايي" در پرانتز و پس از عبارت فارسي بصورت  (standard European size of paper) درج گرديده که اين مهم علاوه بر کمک به مخاطب براي دريافت بهتر مطلب، مي‌تواند منبعي براي مطالعه آتي قلمداد شود.

2.       بیان و عرضه مدخلها و تعاریف مربوط به آنها به شکل توصیفی و داستانی: شاید بتوان ادعا کرد که نمی توان هیچ فرهنگ لغتی را در جهان یافت که معنای مدخلها را بصورت داستانی وصف نموده باشد. شیوه بررسی و عرضه مدخلها در این کتاب توصیفی-وصفی است؛ یعنی برای درک و استنباط واژه ها از شیوه تبیین استفاده شده است. برای نمونه، در مدخل  Darwin, Charles Robert آمده است: چارلز رابرت داروين. چارلز داروين (1809-1882) طبيعت گرا و نويسنده انگليسي (naturalist/author) بسط دهنده تئوري تكامل "انتخاب طبيعي" (evolution by natural selection) است. اصطلاح "داروينيسم اجتماعي" (social Darwinism) منتصب به او است و كاربرد اصطلاح تكامل (evolution) در تحول تاريخي جوامع بشري كه تاكيد خاص بر تنازع بقا و "بقاي اصلح" (survival of the fittest) دارد يكي از مباحث مطرح او است كه بخشي از تاريخ ارتباطات هم محسوب مي شود. "نظريه تكامل اجتماعي و فرهنگي" (social & cultural evolution) او در نيمه قرن نوزدهم جنجال علمي وسيعي را بوجود آورد.

3.       ذکر و بیان فونتیک برای هر مدخل کلیدی به همراه گستره های دستوری  آن: مدخل کلیدی به اصطلاحی اطلاق می شود که اصطلاحات دیگر از آن مشتق می شوند. برای نمونه اصطلاح damage نوعی کلمه کلیدی است که پس از ارائه فونتیک و ذکر نقش پذیری آن در جمله بصورت اسم بودن و فعل بودن  Damage (dam-ij)n., v.,، گستره های دستوری آن بشکل گذشته damaged و شکل استمراری damaging، صفت damageable، اسم damageableness, damageability و damager در پی ارائه شده است.

4.       ارائه واژگان و بیان معانی در گستره های معنایی مختلف: مثلا در تعريف واژه Accident يا حادثه‌، سانحه‌، واقعه‌ ناگوار، مصيبت ‌ناگهاني‌، تصادف‌ اتومبيل،‌ آمده: برگرفته از ريشه فرانسوي accidens به معناي بخت‌، شانس‌، فرصت‌ (chance) يا پيشوند لاتين ad به معناي به سوي (to) و cadere به معناي افتادن، سقوط كردن (fall) و بصورت اسم عبارت است: 1) رويداد ناگوار، فاجعه، تصادف، بدبختي‌، قضا، حادثه‌ بد مانند an accident at work. 2) تصادف، سقوط، تخريب، سرنگوني مانند  an accident on the motorway. 3) بخت‌، تصادف‌، شانس‌، فرصت‌، مجال‌، اتفاق مانند it is no accident that there is a similarity between them. البته بايد توجه داشت که معاني مختلف هر واژه به همراه مثالي ارائه می شود. همچنين سعي شده تا مخاطبان ضمن آشنايي با معناي يک واژه کاربردي، واژه‌هاي هم وزن و کاربردي ديگر که از منظر معنايي به هم نزديکند را در داخل مستطيل ببيند. براي مثال، به موارد ذيل توجه فرماييد:

5.       Crash/ collision: an accident in which a vehicle hits sth else.

6.       Disaster: sth that happens which causes a lot of harm or suffering.

7.       Catastrophe: a very serious disaster.

8.       Wreck: an accident in which a car or train is badly damaged.

9.       Pile-up: an accident that involves several cars or trucks.

10.     Mishap: a small accident that does not have a very serious effect.

11.     Fender-bender: a car accident in which little damage is done.

5.       بيان اصطلاحات تخصصي، نظريه‌ها و مفاهيم کليدي هر رشته و شاخه در یک مدخل بصورت شماره بندی و طبقه بندی شده: در بيان واژه تخصصي Add در علم ارتباطات به معناي نسخه جديد و نوشته تازه آمده: 1) در خبر، جمله يا پاراگراف اضافه شده به متن خبر (Supplement; Sum). نسخه جديدي که در هنگام پخش زنده به دست خبرخوان (anchor) مي‌رسد و خبرخوان در همان برنامه اعلام مي‌کند "به خبري که هم اکنون به دستم رسيده توجه فرماييد". براي اطلاع بيشتر به Sub مراجعه كنيد. 2) بسط و افزودن مطلبي به کنداکتور (conductor) اصلي برنامه که خود به نوعي در رابطه با موضوع اول است، اما تفاوت عمده آن اين است که در اولي اشاره‌اي به رويداد به هيچ عنوان نشده است. "هم اکنون همکارانم به من اطلاع دادند که نتيجه مسابقه ايران و بحرين دو بر يک به نفع ايران به پايان رسيده است". از سوي ديگر، براي اينکه واژه کاربردي Add با اصطلاح سرنام ADD اشتباه نشود بصورت زير بيان گرديد: 1) اختلال عدم توجه (Attention Deficit Disorder)، شرايطي كه فرد در نتيجه مشكل در پروسه محرك فاقد توانايي كنترل رفتار خود است.  2) آنالوگ ديجيتال ديجيتال (Analog-Digital-Digital)، اصطلاحي كه مبين فرايند ديجيتال در ايجاد يك سي دي صوتي است. 3) اختلال عدم آپوستروف (Apostrophe Deficit Disorder)، شرايطي كه فرد قادر به استفاده از آپوستروف نيست (apostrophe). 4) روزهاي مجموع درجه (Accumulated Degree Days)، ارقام و آمار كشاورزي و انسانشناسي حقوقي كه با درجه هواي تابستان برآورد مي‌شود. گرد و غبار تجمع يافته در يك دوره زماني خاص.

6.       ذکر و ارائه معناي رايج یک واژه در علوم مختلف: براي مثال، در تعريف اصطلاحي مانند Atlas آمده: برگرفته از داستاني در يونان باستان به نام مهره اطلس كه عبارت بود از غول يا قهرماني‌ كه‌ دنيا را روي ‌شانه‌هايش‌ نگهداشته‌ و بعدها نام او در قرن شانزدهم در كتاب نقشه‌ها (book of maps) تحت عنوان اطلس بكار گرفته شد و در كل عبارت است: 1) در جغرافيا، مجموعه نقشه‌هاي جغرافيايي (collection of geographical maps). 2) در ادبيات (literature)؛ شخصي كه مسئوليت بسيار سنگيني را به دوش دارد (one who bears a great burden). 3) در علوم نظامي (military)؛ نوعي موشك بالستيك بين قاره‌اي كه در خلال دهه 1960 تكميل شد (type of intercontinental ballistic missile developed during the 1960s). 4) در معماري (Architecture)؛ ستونى که در آن مجسمه يك مرد نصب شده باشد (telamon, male figure used as a pillar or column). 5) در آناتومي (Anatomy)؛ اولين مهره گردن (first vertebra in the neck).

•        بيان حالت يک کلمه در جمله و نوع نقش پذيري آن بصورت فارسي و انگليسي: از يک سو، مخاطب اين اثر در آن واحد با حالتهاي مختلف يک واژه يعني حالت اسمي، فعلي، قيدي و غيره آشنا مي‌شود و از سوي ديگر، براي ارتقاي دامنه واژگاني، واژه‌هاي مترادف به همراه ذکر نمونه درج شده است. براي مثال، در بيان واژه Asylum آمده كه برگرفته از يوناني asulon به معناي پناهندگي‌ يا پناه‌ بردن (refuge) يا asylos به معناي قادر به تصرف شدن نبودن (not able to be seized) و بصورت اسم عبارت است: 1) پناهگاه‌، بستگاه‌، مخفيگاه‌ (REFUGE, sanctuary, shelter, safety, protection, security, immunity; a safe haven) مانند he appealed for political asylum. 2) تيمارستان، نوانخانه، يتيم خانه (PSYCHIATRIC HOSPITAL, mental hospital, mental institution, mental asylum; informal madhouse, loony bin, funny farm) مانند his father was confined to an asylum.

7.       بيان و ذکر اصطلاحات کاربردي رشته‌هاي مختلف علوم انساني از جمله اصطلاحات سينمايي، هنري، ديني، مذهبي، علمي، پژوهشي، روانشناختي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي، قضايي و غيره: براي مثال، در بخش سينما و در تعريف اصطلاح (Academic Screen) يا پرده نمايش، پرده معمولي تلويزيوني به ابعاد 33:1/1 آمده: يکي از مواردي که موجب شد سينما در اوايل دهه 1950، راه خود را از تلويزيون جدا کند و به نوعي از پرده معمولي تلويزيون خود را دور و با آن رقابت نمايد. مزيد اطلاع مخاطبان سعي شد تا ساير سيستمهاي نمايشي (screening system) ذکر گردد که عبارتند از سيستم وايد اسکرين (widescreen)، پاناويژن (PanaVision)، ويستاويژن (vista vision)، سينما اسکوپ (cinemascope)، سينه راما (cinerama)، اسپيس ويژن (spacevision) و 70 ميليمتري (70 mm). همچنين در بخش علوم سياسي و در تعريف Zion به معناي صهيون‌، كوه‌ اورشليم‌، قوم‌ اسرائيل‌ ضمن توصيف آن به موارد مانند صهيون‌ گرايي يا صهيونيسم‌ (Zionism)، جنبش صهيونيستي (Zionist Movement) ذکر گرديده که خود شامل زيرمجموعه‌هاي زير است: صهيونيسم سياسي (Political Zionism)،  صهيونيسم عملي (Practical Zionism)، صهيونيسم همگذاشت يا تركيبي (Synthetic Zionism)، صهيونيسم كارگر (Labor Zionism)، صهيونيسم تجديدنظرخواه (Revisionist Zionism)، صهيونيسم فرهنگي (Cultural Zionism)، صهيونيسم انقلابي (Revolutionary Zionism) و صهيونيسم مذهبي (Religious Zionism).

8.       بيان اصطلاحات دو وجهي ارتباطي يا وابسته به علوم انساني بصورت مجزا. مثلا ABC 1 و ABC 2 بشکل زير ذکر شده است: 1) ABC 1: اي بي سي. A) Audit Bureau of Circulations: گروهي که وظيفه آن مميزي و بازبيني ارقام تيراژ روزنامه (newspaper circulation figures) در آمريکا است. B) Australian Broadcasting Corporation: شرکت پخش استراليا. کمپاني پخش استراليا. C) ABC Weekend TV: در انگلستان، تلويزيون آخر هفته‌اي بي سي؛ بخشي از شرکت قبلي پخش ITV. D) American Broadcasting Company: در آمريکا، شرکت پخش آمريکا، شبکه راديو و تلويزيوني که در اصل از شبکه ان بي سي انشعاب يافته اند (television and radio network originally created out of NBC). E) Alphabet; Fundamentals, Basics: برگرفته از سه حرف اول الفباى انگليسى که معرف کتاب الفبا، پايه کار، اصول و مبدا کار است. F) Activity Based Costing: هزينه يابي بر اساس فعاليت؛ هزينه يابي از طريق ميزان تأثير هزينه سربار (overloaded) بر قيمت نهايي محصول. G) Atomic, Biological, & Chemical: در خصوص تسليحات نظامي، مبتني بر شيوه‌هاي اتمي، شيميايي و باکتريايي (nuclear bacterial or chemical methods of weapons). 2) ABC 2: اي بي سي. شركت پخش استراليا (Australian Broadcasting Corporation) كه بصورت غيررسمي به آن Aunty اطلاق مي‌شود، دست اندركار پخش عمومي ملي استراليا ( Australia's national public) است. اين شركت داراي خدمات راديويي، تلويزيوني، آنلاين و موبايل (mobile services) در سراسر كلان شهرها (metropolitan)، منطقه (regional) استراليا و بين المللي (overseas) از طريق شبكه استراليا (Australia Network) و راديو استراليا (Radio Australia) است.‌اي بي سي در سال 1929 با نام كمپاني پخش استراليا (Australian Broadcasting Company) راه اندازي شد و به تدريج در اول جولاي سال 1932 به عنوان كمپاني دولتي يا كميسيون پخش استراليا (Australian Broadcasting Commission) مد نظر قرار گرفت. قانون سال 1983 شركت پخش استراليا (Australian Broadcasting Corporation Act 1983) نام اين سازمان را به ABC تغيير داد.

9.       بيان اصطلاحات فارسي، اردو، هندي و عربي در انگليسي، در انتها و بصورت ضميمه براي مزيد اطلاع مخاطبان. براي مثال، عباسي، خلفاي عباسي (Abbasi/Abbasid) برگرفته از نام فارسي عربي عباس (Abbas) و پسوند i به معناي از (of, from) و عبارت است از عضو سلسله خلفاي عباسي (member of a dynasty of caliphs) يا شاه پرشيا (died 1628) يا سکه عباسي در ايران يا افغانستان (Afghan coin).

10.     ذکر موارد و اصطلاحاتي که از منظر ريشه و زبان شناختي محل بحث و جدل در بين انديشمندان حوزه‌هاي مختلف علمي است: از يک سو، ساختار زبان انگليسي به گونه‌اي است که مملو از واژگان زبانهاي لاتين، يوناني، فرانسه، اسپانيولي و آلماني است و از سوي ديگر، زبانهاي سانسكريت، عربي و فارسي نقش عمده‌اي در آن دارند. بر سر واژه تخصصي مانند journalism  در بين غربيها با هم و غربيها و شرقيها همچنان بحت و جدل وجود دارد. به نظر مي‌رسد فرانسويها يكه تاز ميدان و آنرا تنها برگرفته از ريشه فرانسوي jour به معناي روز مي‌دانند كه در اين بين آلمانيها، ايتالياييها و ديگران آن را برگرفته از زبان خود و سپس راه يافته به فرهنگها و عرصه‌هاي ديگر مي‌دانند. شواهدي نيز وجود دارد که اين اصطلاح داراي ريشه سانسكريت يا فارسي rouz است و از اين فرهنگ به فرهنگهاي ديگر سرازير و سپس تبديل به jour اروپايي گرديده است. از سوی دیگر، اصطلاحاتی مانند Media نیز برگرفته از فارسی مادیا است که اگرچه همه فرهنگهای لغت جملگی بر یونانی و لاتین بودن آن تاکید دارند، ولی در این دانشنامه به سرزمین ماد، مادیا و یا مَدیا اشاره می کند که در پایان هزاره دوم پیش از میلاد در اراضی غرب ایران (دشت همدان کنونی) که بعدها ماد نامیده شد سکونت کردند و در دوران خود از قدرت چاپار و پست قدرتمندی برخوردار بوده است و اصطلاح رسانه نیز از سوی لاتین بدین منظور است.

11.     ذکر نام و توصيف زندگي انديشمندان برجسته علوم مختلف (cornerstone figures). در اين اثر سعي شده تا زندگي شخصي، اجتماعي و علمي انديشمندان به شکلي کلي بيان شود. البته ذکر اين مورد لازم است که تنها نام انديشمندان خارجي بيان شده و در آينده اميد مي‌رود تا انديشمندان ايرانی نيز درج گردد.

 

     شایان ذکر است که اثر حاضر در یازده جلد حدودا هر جلد 1000 صفحه تهیه و تدوین شده و هر جلد به نوع حرف و دامنه واژگانی آن متکی است؛ یعنی حرف C با دارا بودن حدودا 1200 صفحه در یک جلد و حروف U, V, W, X, Y, Z جملگی با حدود 1100 صفحه نیز در یک جلد مدون شده اند.

    اثر حاضر تنها برآمده و برگرفته از ذهن شخص نویسنده است و اگرچه در گستره خارجی دانشنامه های واژگان مختلفی از جمله دانشنامه واژگان جهانی (Lexicon Universal Encyclopedia) منتشر شده در سال 1983 و از سوی Lexicon Publications, Inc. و دانشنامه واژگان علوم (Lexicon Encyclopedia of Science) منتشر شده در سال 1984 و از سوی انتشارات Orbis Publishing و دانشنامه بریتانیکا (Encyclopedia Britannica) بصورت آنلاین (https://www.britannica.com) وجود دارد، ولی وسعت و گستره کار هیچیک از آنها به اندازه اثر حاضر نیست. در صحنه داخلی و در درون کشور نیز هیچ اثری را نمی توان با کار حاضر حتی مقایسه کرد. به عبارت دیگر، اگرچه آثاری مانند دانشنامه واژگان ژئوفیزیک به نویسندگی عبدالحمید معمارضیاء و نشر ستایش در سال 1397 و دانشنامه ایرانیکا که نسخه چاپی آنرا بنیاد دانشنامه ایرانیکا منتشر کرده است و سایر دانشنامه ها و دایره المعارفها، اما هیچیک به موارد که در بندهای مختلف گفته شده است نپرداخته اند. لذا اثر حاضر در نوع خود کاملترین و گسترده ترین مجموعه واژگانی محسوب می شود و همانگونه که بیان شد هیچ اثر مشابه دیگری را نمی توان در این کمیت و کیفیت یافت.   

     به هر حال، تا حد امکان تلاش شده تا تمامی مدخلها بصورت دقیق و گیرا مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرند تا همه کاربران بتوانند با مطالعه هر مدخل به تصویری ساده، روشن و نظام مند برسند. مشتقات هر واژه و گویشهای و زبانهای مختلفی که به زبان انگلیسی غنی بخشیده مورد توجه و تمرکز نویسنده بوده و مواردی چون اصطلاحات پژواکی (echoic)، ضرب شده (coined)، خودمانی (slang) و اصطلاحات مربوط به اسم مکانها، افراد، حیوانات، مشاغل، فعالیتهای تفریحی فراغتی، سوء تلفظها (mispronunciation) و غیره در زمره آن محسوب می شود. فرای آن، تلاش شده تا حد امکان، از تئوریهای منطقی مختص به خاستگاه هر مدخل بهره گیری شود و اولین کاربردهای ثبت شده برای هر مدخل مورد توجه و تمرکز قرار گیرد.

دانشنامه که معرب آن دائرةالمعارف است به مجموعه نوشتاری جامع و فشرده‌ای اطلاق می شود که شامل اطلاعاتی درباره همه شاخه‌های دانش یا شاخه مشخصی از دانش است. دانشنامه برابر نهاده لاتین نوین encyclopaedia یا یونانی enkyklopaidía قرار می گیرد که خود ترکیبی است از پیشوند en- به معنای کاملا (completely)، enkúklios به معنای دور تا دور (circular) و paideíā به معنای تربیت بچه یا آموزش (child-rearing, education) و بصورت اسم عبارت است از نوعی آموزش فراگیر که در اصل بر مباحثی در تمامی زمینه های مختلف علوم از جمله علوم انسانی، علوم تجربی، علوم ریاضی و هنر می پردازد.

    از سوی دیگر، "واژه نامه" (lexicon) که در فارسی به آن "لغتنامه" (dictionary) نیز اطلاق می شود برگرفته از لاتین میانه یا یونانی میانه lexikós به معنای وابسته یا متعلق به واژگان یا لغات (of words) و عبارت است از مجموعه ای محدود از واحدهای واژگانی یک زبان که به شکلی مدون و منظم در آمده است.

دانشنامه را نباید با لغتنامه اشتباه گرفت؛ در حالیکه لغتنامه‌ها به معنا یا معانی هر یک از سرمدخلهای خود که معمولاً بصورت تک واژه است می‌پردازند، دانشنامه ها حاوی اطلاعاتی درباره سرمدخلهای خود نیز هستند.

    بنا به تعریف بالا، "دانشنامه واژگان" (Lexicon Encyclopedia) از یک سو مجموعه ای است نوشتاری درباره تمامی شاخه های دانش (Encyclopedia) و از سوی دیگر، مجموعه ای محدود از واحدهای واژگانی یک زبان است که به شکلی مدون و منظم در آمده است (Lexicon). به عبارت دیگر، "دانشنامه واژگان" تمامی مدخلها را از دو منظر یعنی هم مطالعه شاخه ای و هم بیان هر سرمدخل مورد بررسی و مطالعه قرار می دهد.

اثر حاضر تحت عنوان "دانشنامه واژگان نقبائی" (Noghabaei Lexicon Encyclopedia) بر آن است تا تمامی مدخلهای موجود در زبان انگلیسی را از دیدگاههای مختلف علمی از جمله ریشه شناسی (Etymology)،  زبان‌شناختي (Linguistics)، معناشناختی (Semantics)، علت شناختی (Etiology)، معرفت شناختی (Epistemology)، نشانه شناختی (Semiotics)، سبک‌شناسانه (Stylistics)، کلام (rhetorical) و گستره ای (Contextual) مورد بحث و بررسي قرار دهد تا انديشمندان، دانشجويان و حتي تمامي افراد جامعه بتوانند به شیوه ای گیرا و کاملا منطقی از اين اثر بهره‌مند شوند.

بعضي از اصطلاحات ارائه شده، ممکن است در نگاه اول، بسيار ساده و براي مخاطبان داراي مفهوم و معناي روشن باشد و مي‌توان با نگاهي گذرا به معنا و ماهيت آنها پي‌برد، اما بسياري از آنها را نمي‌توان بدون ورود به عمق واژه و مطالعه دقيق آنها درک کرد.

بسياري از اين واژه‌های انگلیسی ريشه در زبان لاتين و يونان کهن دارند که بروز هر یک حکايت و داستان خود را دارد و ممکن است با گذر زمان معناي اوليه خود را از دست داده و در علوم جديد براي آنها معناي جديدي در نظر گرفته شده باشد و بعضي ديگر نيز کلماتي نو و جديد هستند که با پيشرفت تکنولوژي و علوم رفته رفته به فرهنگ واژگاني افزوده شده و می شوند. بايد به اين اصل باور داشت که تمامي دانش بشري در قالب زبان (گفتار و واژگان) گردآوري مي‌شود و هر واژه از بار و فرهنگ معنايي خاص خود برخوردار است و ممکن است از فردی به فرد دیگر، جمعی به جمع دیگر، کشوری به کشور دیگر و منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت و بعضا متضاد باشد. 

علیرغم آن، هر رشته تخصصي داراي واژگان مختص به خود بوده که ممکن است در رشته‌اي ديگر معنايي کاملا متفاوت داشته باشد و دانش هر فرد را مي‌توان با توجه به وسعت و دامنه واژگاني او مورد ارزيابي و بررسي قرار داد. اصطلاحي مانند lead که بصورت عام به معناي رهبري و هدايت (leadership, guidance) و در روزنامه نگاري به معناي مهمترين بخش خبر (main news story) است، در هنر و بخصوص سينما به معناي هنرپيشه اصلي فيلم (main actor)، در الکتريسيته به معناي رسانا (conductor) و در شيمي به معناي سرب سياه (graphite) است.

گفتنی است این اثر ارزشمند فرهنگی، بزودی طی مراسمی با حضور اصحاب رسانه و مسئولان فرهنگی، رونمایی و در اختیار عموم پژوهشگران و علاقه مندان در سراسر جهان قرار خواهد گرفت.

شماره تماس مدیر برنامه (طیران)

۰۹۱۲۱۹۸۳۴۷۸

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow