سیاستگذاری کشاورزی
راه‌اندازی سامانه ملی پیام‌رسان بخش کشاورزی

سازمان نوآور و پیامدمحور
راه‌اندازی سامانه ملی پیام‌رسان بخش کشاورزی
در سال99

برای فعالیت در هر حوزه اقتصادی، تحقیقات و پژوهش از ارکان مهم و تأثیرگذار خواهد بود. تحقیقات و پژوهش به مثابه چراغی می‌ماند که در یک شب تاریک مسیر جلوی پایمان را روشن می‌کند. اگر اتومبیلی در تاریکی بخواهد مسیری را طی کند، بدون چراغی برای روشنایی معلوم نیست که سر از کدام دره و پرتگاه درخواهد آورد و حتی اگر به مقصد هم برسد، متحمل هزینه خواهد بود.
نقش تحقیقات و پژوهش در فعالیت‌های اقتصادی، درست همانند همین چراغ‌های اتومبیلی است که در شب تاریک راه را به ما نشان می‌دهد تا مجبور نباشیم براساس حدس و گمان وسیله نقلیه را حرکت دهیم. 
خصوصاً اگر پژوهش در حوزه کشاورزی باشد، اهمیت آن به مراتب بیشتر از بخش‌های دیگر خواهد بود؛ چرا که در کشاورزی سر و کارمان با محیط زیست و منابع ارزشمندی است که ارزش آن‌ها به قیمت زیست آدمی خواهد بود. خاصه در کشور ما که با محدودیت‌هایی از نظر منابع آب و خاک به‌صورت جدی دست و پنجه نرم می‌کنیم.
در این شرایط اهمیت تحقیقات و پژوهش دو صد چندان خواهد بود. بی‌هیچ تردیدی باید گفت که در هر حوزه‌ای و مخصوصاً کشاورزی، پرداختن به تحقیقات و پژوهش و استفاده از یافته‌های پژوهشی جهت پیشبرد برنامه‌ها به هیچ عنوان هزینه‌ای بر دوش مملکت نیست، بلکه یک نوع سرمایه‌گذاری است. آن هم سرمایه‌گذاری‌هایی که می‌تواند بسیار سودآور و دارای نتایج ارزشمند باشد. دست کم حتی اگر سودی هم نداشته باشد اما می‌تواند از زیان‌های هنگفتی جلوگیری ‌کند و باز هم آنچه نسیب می‌شود، منفعت است. 
به خاطر همین اهمیت‌های تحقیقات است که در تمام دنیا مقادیر قابل توجهی از بودجه شرکت‌ها و سازمان‌ها به بخش R&D) Research and Development) اختصاص داده می‌شود. 
در کنار کارهای تحقیقاتی البته نکته‌ای که بسیار اهمیت دارد، انتقال یافته‌های تحقیقاتی و کاربردی کردن نتایج تحقیقات خواهد بود که این موضوع هم در نوع خود اهمیت بالایی دارد. 
در کشور ایران سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی وظیفه تحقیقات مورد نیاز بخش کشاورزی را برعهده دارد و البته چنانچه از عنوان این سازمان بر می‌آید، موضوع آموزش و ترویج یافته‌های پژوهشی هم از جمله وظایف این سازمان است؛ چراکه در کنار پژوهش باید به مسئله انتقال این یافته‌ها به ذی‌نفعان و بهره‌برداران نیز توجه داشت.
دکتر کاظم خاوازی، دارای دکترای کشاورزی در زمینه خاکشناسی، جزو انگشت‌شمار مدیران ارشد حوزه کشاورزی است که از کارمندی و کارشناسی در رده‌های مختلف کاری، تحقیقاتی و اجرایی را تجربه کرده است و از تیرماه سال 98 با حکم وزیر وقت به عنوان معاون وزیر ریاست سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی را عهده‌دار شد. 
علاوه بر موفقیت‌های علمی و پژوهشی و ثبت اختراع فراوان، در سوابق کاری دکتر خاوازی مواردی مانند: معاون آموزش و ترویج سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، رئیس مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، معاون تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات خاک و آب، معاون برنامه‎ریزی و پشتیبانی مؤسسه تحقیقات خاک و آب، رئیس بخش تحقیقات بیولوژی خاک و رئیس ایستگاه تحقیقات خاک و آب کرج نیز دیده می‌شود.
دکتر خاوازی در نشست خبری پانزدهم بهمن ماه با اصحاب رسانه به تشریح اهم فعالیت‌های این سازمان و برنامه‌های آتی آن پرداخت که در ادامه آمده است. از نکات جانبی این نشست خبری امضای تفاهم‌نامه‌ای مابین سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی و نهضت سوادآموزی برای همکاری مناسب در جهت آموزش به فعالان در حوزه کشاورزی بود: 
سامانه ملی پیام‌رسان بخش کشاورزی
دکتر کاظم خاوازی، معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در نشست خبری که پانزدهم بهمن‌ماه که با حضور دکتر جوادی، قائم مقام پژوهش فناوری؛ دکتر مؤیدی، معاون سازمان و ریاست ترویج؛ دکتر شاهرخ شجری، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی و مهندس خشنود، رئیس حوزه معاونت برگزار شد، گفت: سامانه ملی پیام‌رسان بخش کشاورزی را در دستور کار داریم که در صورت تأمین منابع مالی در سه ماهه اول سال ۹۹ قابل راه‌اندازی خواهد بود و این سامانه با جمع‌آوری اطلاعات و دانش بخش کشاورزی می‌تواند به سوالات ذی‌نفعان پاسخ دهد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه سامانه ملی پیام‌رسان بخش کشاورزی در حال آماده شدن برای رونمایی است، گفت: همه کارهای این سامانه انجام شده و در صورت راه‌اندازی، کشاورزان می‌توانند به راحتی تصمیم بگیرند که چه محصولی را کشت کنند تا برای آنها اقتصادی باشد.
وی با اشاره به اینکه دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه تهران و سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی روی این سامانه کار می‌کنند، گفت: بسیاری از اطلاعاتی که برای تصمیم‌گیری مسئولان و کشاورزان لازم است از طریق این سامانه در اختیار آنان قرار می‌گیرد.
خاوازی همچنین به سیستم یکپارچه اطلاعات و دانش بخش کشاورزی یا همان رصدخانه بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: این سیستم اطلاعات بخش کشاورزی را جمع‌آوری می‌کند و از طریق سامانه ملی پیام‌رسان در اختیار کشاورزان و مسئولان قرار می‌گیرد.
وی اضافه کرد: پیش‌بینی ما برای افتتاح سامانه تا آخر امسال بود اما با توجه به محدودیت منابع مالی مقداری از برنامه عقب افتادیم. البته کارهای فنی طرح به خوبی پیش می‌رود و در صورتی که موانع مالی رفع شود در سه ماهه اول سال ۹۹ ورژن اول راه‌اندازی خواهد شد که سطح زیر کشت به تفکیک میزان کشت هر محصول را در کشور مشخص می‌کند. مخصوصا برای محصولاتی مانند پیاز، سیب زمینی و گوجه فرنگی که معمولا مشکلات از نظر تولید بیش از نیاز یا کمبود داریم در این سامانه گنجانده شده است. 

معرفی 200 یافته پژوهشی به طور سالیانه
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه این سازمان سالانه ۲۰۰ یافته پژوهشی را معرفی و در اختیار بخش ترویج قرار می‎دهد، گفت: به طور متوسط ۵۰ قرارداد دانش فنی در سال با بخش خصوصی منعقد می‌شود.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به این که یکی از رویکردهای کشور ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان است، خاطرنشان کرد: در این زمینه از رشد سه برابری در این سازمان برخوردار بوده‌ایم و ۸۰ شرکت دانش‌بنیان توسط سازمان تحقیقات به طور مستقیم ایجاد شده و ۷۳۰ شرکت دانش‌بنیان دیگر را توسط صندوق حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان حمایت می‌کنیم.

تولید 95 درصد واکسن‌های دام 
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به اینکه این سازمان ۹۵ درصد از واکسن‌های دامی و ۲۵ درصد از واکسن‌های بخش طیور را تولید می‌کند، تصریح کرد: نسبت به سال ۹۵ رشد 40 درصدی را در تولید واکسن‌ها و پادزهرها داشته‌ایم و از سال ۹۲ تا ۹۷، ۱۶۰ میلیون دز واکسن انسانی تولید کرده‌ایم، همچنین ۱۴ میلیون دز سرم و واکسن‌های دام و طیور هم توسط این سازمان تولید شده است.

تدوین طرح جامع تأمین علوفه
معاون وزیر جهاد کشاورزی در ادامه اعلام کرد: سازمان تحقیقات طرح جامع تولید علوفه را تدوین کرده و آن را برای معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی ارسال کرده است که در صورت تصویب آن در معاونت زراعت، طرح به سازمان برنامه و بودجه فرستاده خواهد شد.
خاوازی با تأکید بر توفیقات خوب در زراعت چغندر قند، از طراحی ماشین برداشت چغندر علوفه‌ای توسط بخش خصوصی خبر داد و افزود: علاوه بر این، ترویج استفاده از خارشتر را در مناطق مختلف در دستور کار داریم و یک تن بذر خارشتر را در مزارع مختلف به ویژه در استان سمنان برای آشنایی کشاورزان کشت کردیم، ضمن اینکه روی سیلو کردن این محصول کار می‌کنیم.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی اضافه کرد: کشت خارشتر در استان‌های خراسان جنوبی، خراسان رضوی به ویژه منطقه سبزوار و سمنان انجام شده است.
خاوازی با اشاره اینکه کشت چغندر و خارشتر تا حد زیادی می‌تواند نیاز کشور به علوفه برطرف کند، گفت: به غیر از خارشتر و چغندر، گیاهان دیگری هم هستند که باید به این پکیج اضافه شوند که بتوانیم نیاز کشور را برطرف کنیم.
معاون وزیر جهاد کشاورزی تصریح کرد: ما در بحث کنجاله سویا و ذرت نیز ورود کرده‌ایم و به فرمولاسیونی دست یافته‌ایم که حدود یک و نیم میلیون تن از دانه ذرت را می‌توانیم با گندم جابه‌جا کنیم که این اتفاق بسیار خوبی است.
تشکیل بیش از یک‌هزار صندوق خرد زنان
خاوازی در رابطه با اقدامات بخش ترویج گفت: دوره‌های کسب و کار برای زنان روستایی در نظر گرفته شده و در سال ۹۸، هزار و ۹۱ صندوق خرد زنان در روستاها ایجاد کرده‌ایم.

روند صعودی تبادلات علمی و پژوهشی
با مراکز بین‎المللی در شرایط تحریم

خاوازی تصریح کرد: سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی در شش حوزه مأموریتی پژوهش و فناوری، تولید محصولات فناورانه، ثبت گواهی و نظارت بر نهاده‎ها، آموزش و ترویج کشاورزی، مدیریت ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی در سنوات گذشته دستاوردهای ارزشمندی کسب کرده است. رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی بخش عمده اقدام‌های عرضه شده این سازمان را فنی و ترویجی دانست و گفت: معرفی ارقام جدید زراعی و باغی در سال ۹۲ حدود ۱۱ رقم بود که در سال ۹۷ به ۶۱ رقم رسید.
خاوازی افزود: آفت‌کش‌های جدید در سال ۹۲ نزدیک ۱۸ قلم محصول معرفی شده بود که در سال ۹۷ به ۲۸ قلم رسید. وی افزود: یافته‌های جدید پژوهشی زراعی، باغی، شیلاتی، گیاه پزشکی دام، طیور، منابع طبیعی، خاک و آب در سال ۹۲ نزدیک ۱۲۱ عنوان و در سال ۹۷ این تعداد به ۲۰۰ یافته پژوهشی رسید و همچنین قراردادهای انتقال دانش فنی، در سال ۹۲ نزدیک ۱۴ فقره بود که در سال ۹۷ به ۵۲ فقره رسید.
خاوازی با بیان اینکه تعاملات بین‌المللی ایران در سال ۹۲ حدود ۶۶ مورد بود و در سال ۹۷ به ۱۴۰ مورد بالغ شد و در عین حال کتاب‌های معتبر چاپ شده توسط محققان این سازمان در سال ۹۲، نزدیک ۵۵ جلد در سال ۹۷ به ۶۹ جلد رسید.

نگهداری ذخایر ژنتیکی
خاوازی در رابطه با استفاده از ذخایر ژنتیکی گفت: سازمان تحقیقات از این ذخایر در کارهای پژوهشی استفاده کرده و بانک‌های بسیار معتبر ژنی را در این رابطه نگهداری می‌کند، همچنین مرکز مدیریت ذخایر ژنتیکی با تایید وزیر جهادکشاورزی تصویب و آئین‌نامه اجرایی آن تعیین شده است که پس از اتمام به هیأت دولت ارسال خواهد شد.
وی افزود: کل ارقام زراعی و باغی که سازمان تحقیقات در سال ۹۲ عرضه کرده ۱۱ رقم بود و امروز به ۶۱ رقم رسیده است و از سال ۹۲ تا ۹۷، حدوداً ۷۵۰۰ تن هسته اولیه بذر را در اختیار واحدهای تولیدی قرار داده‌ایم. رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی افزود: از سال ۹۲ تا ۹۷، 2میلیون و 736 هزار تن بذر گواهی شده در اختیار کشاورزان قرار گرفت، همچنین طی همین سال‌ها، ۸۷ میلیون اصله نهال گواهی شده نیز به کشاورزان تحویل داده شده است. خاوازی ادامه داد: در سال ۹۸، هشت باغ مادری تحت نظارت ما قرار گرفته که در مجموع و پس از راه‌اندازی، تعداد باغ‌های مادری به ۱۳ باغ افزایش خواهد یافت. وی عنوان کرد: در بحث کود از سال ۹۲ تا ۹۷، حدود ۱۱ هزار فرمول کودی مورد بررسی قرار گرفت که دو هزار مورد آن از بازار جمع‎آوری شده است.

امضای موافقت‌نامه با سازمان نهضت سوادآموزی
همزمان با این نشست، موافقت‌نامه همکاری با هدف ارتقای شاخص سوادآموزی و دانش کشاورزان بین سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی و سازمان نهضت سوادآموزی توسط کاظم خاوازی رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و شاپور محمدزاده رئیس سازمان نهضت سوادآموزی امضا شد. مهندس علی‌اکبر مؤیدی، رئیس موسسه آموزش و ترویج کشاورزی در حاشیه امضای این موافقت‌نامه، گفت: در این تفاهم‌نامه هدف ما ارتقای شاخص سوادآموزی از طریق افزایش دانش بهره‌برداران بخش کشاورزی است. معاون وزیر آموزش و پرورش و رئیس سازمان نهضت سوادآموزی نیز خاطرنشان کرد: پیش از انقلاب تعداد باسوادان در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال 8/48 بود و از هر 100نفر، ۴۸ نفر با سواد بودند اما بر اساس آخرین سرشماری در سال ۹۵ این میزان به 7/94 درصد رسید و در سال ۹۸ این میزان به میانگین ۹۶ درصد رسیده است.
وی افزود: بر اساس سرشماری سال ۹۵، حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار بی‌سواد داشتیم که ۴۰۰ هزار نفر از آنها اتباع خارجی بودند، تمام تلاش ما این است که بر اساس فرمان مقام معظم رهبری بی‌سوادی در کشور را ریشه‌کن کنیم.

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۳۷- بهمن ۱۳۹۸
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow